Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 4.61

Tātparyabodhinī 4.61

Language
Sanskrit

4.61

tānīti | viṣayeṣu punaḥpunardoṣadarśanena bandhakatvabhayena ca rāgadveṣābhyāṃ viyojitāni tānīndriyāṇi sarvāṇi saṃyamya teṣu pravṛttiṃ nirudhya tattadgolakeṣu sthāpayitvā brahmavidyatiryukto yogena yuktaḥ samāhitacittaḥ | vṛtterbrahmākāratāmāpādayetyarthaḥ| matparaḥ ahameva paraḥ paramātmeti parasminneva brahmaṇyahaṃdhīryasya sa matparaḥ sarvamidamahaṃ ca brahmaiveti sarvaṃ svaṃ ca brahmaiva paśyannāsīta | pratyagdṛṣṭyā sarvadā tiṣṭhedityarthaḥ | evaṃ nityaṃ nirantaraṃ paśyato yasya yaterindriyāṇi viṣayagrahaṇānavakāśatayā nīrāgāṇi bhūtvā vaśe vaśyāni bhavanti | tasya khalu prajñā pratiṣṭhitā niścalā bhavati mokṣaśca sidhyati naivetarasyetyarthaḥ |
nanvindriyairantaḥkaraṇaṃ viṣayeṣu pātitaṃ cedanenāsya viduṣaḥ ko vānartha iti cedviṣayābhidhyānameva sarvānarthabījam | tenānarthahetuparamparā''patati, tayā parāvaraikatvavijñānaṃ vinaśyati, tannāśājjananamaraṇataraṅgamālinī saṃsārābdhau patitvā svayaṃ ca vidvān vinaśyatīti viduṣo'pi bahirmukhatvasya janmādiduḥkhapravāhapātānapāyitvameva phalaṃ natu muktiḥ | kāraṇābhāvāt | rāgadveṣābhyāṃ viṣayeṣu praviṣṭasya viduṣo'pi viṣayābhidhyānameva prasajyate natu brahmadhyānamiti sarvānarthamūlaṃ viṣayābhidhyānaṃ tatkāryaṃ ca pratipādayati—

Linked texts (1)