Bhagavadgita 3.40

3.40

śrīviśvanātha—kvāsau tiṣṭhatyata āha—indriyāṇīti| asya vairiṇaḥ kāmasyādhiṣṭhānaṃ mahādurgarājadhānyaḥ, śabdādayo viṣayāstu tasya rājño deśā iti bhāvaḥ| etairrindriyādibhirdehinaṃ jīvam|
sā. va. prakāśikā vṛtti—śatruke chipanekā sthāna jāna lenepara usa āśrayasthala indriyām̐ haiṃ, ataḥ indriyoṃkā damana karanese hī kāmako āsānīse pratāpī narapati, indriyoṃko mahādurgake dvārā pariveṣṭita rājadhānīsvarūpa aura vibhinna viṣayoṃko rājya yā janapadasvarūpa batāyā hai| “viśuddha jñānasvarūpa jīva dehadhāraṇakara 'dehī' ke nāmase vikhyāta hotā hī sarvaprathama viśuddha ahaṅkārasvarūpa aṇucaitanya jīvako prākṛta ahaṅkārarūpa kārya karatī hai| bādameṃ prākṛta ahaṅkārake paripakva honepara buddhi manarūpa dvitīya āśrayasthala pradāna karatī hai| mana viṣayoṃkī ora unmukha hokara indriyoṃke rūpameṃ tṛtīya adhiṣṭhāna prastuta karatā hai| ina tīnoṃ āśrayasthaloṃkā āśrayakara kāma jīvako jar̤a-viṣayoṃmeṃ nikṣepa kara detā hai| svatantra icchāpūrvaka mere prati unmukhatā 'vidyā' evaṃ svatantra icchāpūrvaka mere prati vimukhatā 'avidyā' kahī jātī haiṃ|”—śrībhaktivinoda ṭhākura|