Mimamsabalaprakasha 2.30.p1.21

2.30.p1.21

vinā vidhyanupapatteḥ puruṣārtharūpaṃ bhāvyamavalambamānā tasyānirjñātakaraṇatvādanirjñātetikarttavyatākatvācca svayaṃ śāstrīyaṃ sacchāstrīye
eva karaṇetikarttavyate gṛhṇāti | ityarthabhāvanānirūpaṇam
etāmeva ca bhāvanāṃ sākṣādviṣayīkuruto vidhipratiṣedhau taddvārā
tu tadviśeṣaṇāni kārakāṇi | taduktam
tadbhūtādhikaraṇe
viśiṣṭāṃ bhāvanāṃ prāpya vṛttirvidhiniṣedhayoriti
vidhyādīnāmupādānāṃ caturṇāmāditaḥ kṛtamiti
atra laukikanimantraṇādibhyo 'nyo 'pyalaukiko bhedo 'sti
nyāyasiddha iti nyāyasūcanaṃ nyāyavyutpādanaṃ vācyatāvacchedakasya pravarttanātvasyāśrayā iyatyo vyaktayo na laukikya eveti sūcanaṃ
prapañcaḥ
nanu loḍarthapraiṣātisargayorapi pravarttanātvātkathaṃ caturuktiḥ
maivam
kāmacārānujñārūpasyātisargasya kāmacārakaraṇātmakāmantraṇarūpatvāt | pravarttanāsāmānyasyaiva ca prāptaviṣayatvaviśeṣitasya praiṣatvāt | taduktam
pravarttanasmṛtiḥ prāpte praiṣa ityabhidhīyate
aprāptapreṣaṇaṃ sarvvaṃ vidhitvaṃ pratipadyate
iti "svādhyāyo 'dhyetavya" ityādau praiṣāntaḥpātiviśeṣyabhūtapravarttanāmāttraṃ lakṣyam | aprāptapravarttanaṃ ca vidhiriti vidhātṛtetyuttarārdhārthaḥ
nyāyasudhāyāṃ tu śaktigraho 'nyathoktaḥ| bubhukṣitasya bālasya
rodanena stanapāne pravarttanāṃ jñātvā stanadāne mātā pravarttate | tadāsau