Mimamsabalaprakasha 2.30.p1.22

2.30.p1.22

tasyā mātuḥ pravṛtteḥ kāraṇaṃ jijñāsamānaḥ kāraṇāntarānupalabdhyā svapravarttanāyāṃ kāraṇatvaṃ prakalpya gāmānayeti vākyaśravaṇānantaraṃ prayojyapravṛttiṃ dṛṣṭvā mātṛpravṛttidṛṣṭāntena tasyāmapi pravarttanājñānasya kāraṇatvamanumāya tatkāraṇajijñāsāyāṃ liṅādiśabdaśravaṇānantaryāttasyaivānvayavyatirekābhyāṃ pravarttanābhidhānaśaktiṃ kalpayatīti
atha pravarttanālakṣaṇe pūrvvokte padakṛtyam | tatrādyaviśeṣaṇena
pravarttayitṛkṛtayāgādernirāsaḥ | dharmaśabdena ca samavetatvavācinā
pravarttayitṛsambandhināmapi tadasamavetānāṃ pravartyaliṅśabdataduccāraṇānāṃ nirāsaḥ
sarvvasyāpi lakṣaṇasya phale 'tivyāptistasya pravṛttiṃ prati hetutvāt | pravarttayitṛgurvvādidharmatvācca
ataḥ parasamavetapravṛttihetutvamatra vivakṣitaṃ phalaṃ tu pravarttayitureva pravṛtterheturna parasamavetapravṛtteriti noktātivyāptiḥ
mahāmudgalabhaṭṭāstnāḍuḥ | dharmaśabdenāpūrvvanirāsaḥ | pravarttayitṛśabdeneṣṭatat sādhanatvayoḥ | ādyaviśeṣaṇena niṣṭhīvanādīnāmiti
tanna
dharmaśabdenāpūrvvanirāsāyogāt | apūrvve hi pravarttyagataṃ pravarttayitṛgataṃ vā | ādye pravarttayituriti ṣaṣṭhyā pravarttayitṛsambandhitvokteḥ
pravarttyagatasya cāpūrvvasya pravarttayitṛsambandhāprasiddhestadgatātivyāpteḥ
pravarttayituriti ṣaṣṭhyantenaiva nirāsāt | dvitīye pravarttayitṛgatasyāpūrvvasya pravarttyapravṛttiṃ prati hetutvābhāvena tadgatātivyāpteḥ pravṛttiheturityanenaiva nirāsāditi
tadidaṃ bhaṭṭasomeśvaramataṃ tadabhidhāvyāpārasyaiva vidhirūpabhāvanātve bādhakābhāvānnirmūlam
tadetanmataṃ miśraiḥ ṣaṣṭhādye śāstradīpikāyāmuktam