Pramāṇa · Search · About · API

Nayaviveka 9.5.2

Nayaviveka 9.5.2

Language
Sanskrit

9.5.2

tadubhayāvagamānurodhāt viniyogasannidhivalādubhayaniyogānvayāt ubhayasādhanībhūtahavirāsādanapadārtha eva barhirvidhiryuktaḥ | evaṃ juhvā juhotīti
sannihitāṅgapradhānahomānāṃ juhotipadārthatvāt tadanurodhenobhayaniyogasādhanībhūte juhoto juhūvidhiryuktaḥ| itthameva cānārabhyādhītaparṇatāvidhirapi
prakṛtau bhavan tadgatāṅgapradhānaniyogasādhanajuhvādipadārthagocaraḥ
athavā adhikāraniyogagṛhītaṃ barhiḥ aṅgapradhānārthapadārthe śratamapi
adhikāraniyogopakārakāṅgapradhānagatapadārthena saṃbaddhamapi adhikāraniyogārthameva, nāṅgārthaṃ pradhānopakārakatvarūpeṇāṅgapradhānapadārthārthatvāt ityubhayathāpi padārthavidheraṅgapradhānārthatvāt barhirvidhiraṅgapradhānārtho yuktaḥ | vikṛtau
tu kārye klṛpte karaṇopakāre tadanuguṇe ca klṛpte padārthāntarakārye
padārthavidhiḥ, kāryārthatvāt padārthavidheḥ | klṛptakāryasaṃbhave kalpanānupapatteḥ | prakṛtau tu padārthavidhyuttarakālaṃ kāryakalpaneti padārthe vidhiryuktaḥ
pratipadārthavidhānaṃ ca kāryakalpanā kāryaparyantatvāt padārthavidheriti
darśanarahasyam
evaṃ sthite vikṛtau śamīvidhiḥ srukśabdopasthāpite kārye bhavan
juhvā juhotīti upadeśakalpitāṅgapradhānahomanirvṛttirūpe kārye bhavati, na tu
srucassammāṣṭītyupadeśāntarakalpite kāryāntare'pi | śamīvidhirhi prākṛtaparṇatādi bādhamāno viśite, upadeśārthasampattaye ca bādho'bhyupagamyate
upadeśaścāyaṃ kāryaviṣayaḥ |' sa caikasminneva kārye bhavitumarhati | na ca