A Cluster of Nyāya Flowers 68.p31
Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 68.p31
- Language
- Sanskrit
68.p31
nanvarthātmako heturanumānaṃ tacca lakṣitameva pūrvaṃ tatpūrvakaṃ trividhamanumānamiti | satyam, tasya tatpūrvakamiti sarvanāmaparāmṛṣṭapratyakṣamūlatopavarṇanena pratibandhaparicchedopāyamātranirūpaṇaṃ kṛtamiha tu na pratibandhasvarūpamapi pratipādyate | tatrārthātmake hetau lakṣye pañcamīmapāsyodāharaṇasādharmye sādhyasādhanaṃ heturiti sūtraṃ paṭhanti | vyācakṣate ca sādharmyaṃ heturityucyamāne gandhavattvāderasādhāraṇahetoḥ sādhyadharmivyaktibhedavṛttitvena sādharmyarūpasambhavād viruddhasya pakṣavipakṣavṛttestatsādharmyasvabhāvatvād hetutvaṃ prasajyata iti tannivṛttyarthamudāharaṇagrahaṇam | udāhriyate'smin sādhyasādhanayoḥ prayojyaprayojakabhāva ityudāharaṇaṃ dṛṣṭāntaḥ, tena sādharmyam | kasyeti ? prakṛtatvāt pratyāsatteśca sādhyasya dharmiṇa ityavagamyate | udāharaṇasādharmyaṃ sādhyadṛṣṭāntadharmisādhāraṇo dharmo heturiti nāsādhāraṇādau tathātvaprasaktiriti | evamapi prameyatvāderanaikāntikahetoḥ, tathā bhāgāsiddhasyānityatvasiddhaye caturvidhaparamāṇupakṣīkaraṇe gandhavattvādeḥ, prakaraṇasamakālātyayāpadiṣṭayoścodāharaṇasādharmyasambhavād hetutvaṃ bhavediti tadvyavacchedāya sādhyasādhanagrahaṇam | sādhyadṛṣṭāntadharmiṇośca samāno dharmaḥ sādhyo'pyanityatvādirbhavatyeveti tasyāpi hetutā mā prasāṅkṣīditi
Linked texts (1)
- Nyāyamañjarī — Jayanta Bhaṭṭa, Sanskrit