Pramāṇa · Search · About · API

A Cluster of Nyāya Flowers 68.p31

Nyāyamañjarīgranthibhaṅga 68.p31

Language
Sanskrit

68.p31

nanvarthātmako heturanumānaṃ tacca lakṣitameva pūrvaṃ tatpūrvakaṃ trividhamanumānamiti | satyam, tasya tatpūrvakamiti sarvanāmaparāmṛṣṭapratyakṣamūlatopavarṇanena pratibandhaparicchedopāyamātranirūpaṇaṃ kṛtamiha tu na pratibandhasvarūpamapi pratipādyate | tatrārthātmake hetau lakṣye pañcamīmapāsyodāharaṇasādharmye sādhyasādhanaṃ heturiti sūtraṃ paṭhanti | vyācakṣate ca sādharmyaṃ heturityucyamāne gandhavattvāderasādhāraṇahetoḥ sādhyadharmivyaktibhedavṛttitvena sādharmyarūpasambhavād viruddhasya pakṣavipakṣavṛttestatsādharmyasvabhāvatvād hetutvaṃ prasajyata iti tannivṛttyarthamudāharaṇagrahaṇam | udāhriyate'smin sādhyasādhanayoḥ prayojyaprayojakabhāva ityudāharaṇaṃ dṛṣṭāntaḥ, tena sādharmyam | kasyeti ? prakṛtatvāt pratyāsatteśca sādhyasya dharmiṇa ityavagamyate | udāharaṇasādharmyaṃ sādhyadṛṣṭāntadharmisādhāraṇo dharmo heturiti nāsādhāraṇādau tathātvaprasaktiriti | evamapi prameyatvāderanaikāntikahetoḥ, tathā bhāgāsiddhasyānityatvasiddhaye caturvidhaparamāṇupakṣīkaraṇe gandhavattvādeḥ, prakaraṇasamakālātyayāpadiṣṭayoścodāharaṇasādharmyasambhavād hetutvaṃ bhavediti tadvyavacchedāya sādhyasādhanagrahaṇam | sādhyadṛṣṭāntadharmiṇośca samāno dharmaḥ sādhyo'pyanityatvādirbhavatyeveti tasyāpi hetutā mā prasāṅkṣīditi

Linked texts (1)