Pramāṇa · Search · About · API

Commentary on the Nyāyasūtra 7.p3.24

Nyāyabhāṣya (complete text) 7.p3.24

Language
Sanskrit

7.p3.24

tasmāda'yuktametat-- aprāmāṇyamiti| aprāmāṇye ca dharmaśāstrasya prāṇabhṛtāṃ vyavahāralopāt lokocchedaprasaṅgaḥ, draṣṭṭapravaktṛsāmānyāccā'prāmāṇyānupapattiḥ= ye eva mantrabrāhmaṇasya draṣṭāraḥ pravaktāraśca te khalvitihāsapurāṇasya dharmaśāstrasya ceti| viṣayavyavasthānācca yathāviṣayaṃ prāmāṇyam= anyo mantrabrāhmaṇasya viṣayo'nyaścetihāsapurāṇadharmaśāstraṇāmiti= yajño mantrabrāhmaṇasya. lokavṛttamitihāsapurāṇasaya. lokavyavahāravyavasthānaṃ dharmaśāstrasya viṣayaḥ, tatraikena na sarvaṃ vyavasthāpyate iti yathāviṣayametāni pramāṇānīndriyādivaditi || 62 || nyā. sū. || 4 || 1 || 63 || yatpunaretat-- kleśānubandhasyāvicchedāditi-- suṣuptasya svapnādarśane kleśābhāvādapavargaḥ || 63 || yathā suṣuptasya khalu svapnādarśane rāgānubandhaḥ sukhaduḥkhānubandhaśca vicchidyate tathā'pavargepīti, etacca brahmavido muktasyātmano rūpamudāharantīti || 63 || nyā. sū. || 4 || 1 || 64 || yadapi pravṛttyanubandhāditi--- na pravṛttiḥ pratisaṃdhānāya hīnakleśasya || 64 || prakṣīṇeṣu rāgadveṣāmoheṣu pravṛttirna pratisaṃdhānāya, pratisaṃdhistu pūrvajanmanivṛttau punarjanma taccā'dṛṣṭakāritaṃ tasyāṃ prahīṇāyāṃ janmāntarābhāvaḥ= apratisaṃdhānam= apavargaḥ| karmavaiphalyaprasaṅga iticet ? na-- karmavipākapratisaṃvedanasyā'pratyākhyānāt| pūrvajanmanivṛttau punarjanma na bhavatītyucyate na tu karmavipākapratisaṃvedanaṃ pratyākhyāyate, sarvāṇi pūrvakarmāṇi hyante janmani vipacyante iti || 64 || nyā. sū. || 4 || 1 || 65 || na-- kleśasaṃtateḥ svābhāvikatvāt || 65 ||