Verses on Sāṃkhya 1.2
Suvarṇasaptati 1.2
- Language
- Sanskrit
1.2
Ch: dṛṣṭavadānuśravikaḥ aviśuddhikṣayātiśayayuktaḥ | etadvividhahetuviparīta śreyan vyaktāvyaktajñavijñānāt ||
dṛṣṭo heturāyurvedoktaḥ anaikāntikānātyantika[rūpa]doṣayuktaḥ | ānuśraviko hetuḥ upadeśaśravaṇalabdhaḥ brahmaṇa ārabhya [kapila]maharṣiparyantam | ataścatvāro vedā ānuśravikā ucyante | ime vedā api dvidhā duṣṭāḥ yathā
mūrkhaḥ khidyate | tathā svarge'pi uttamavargaṃ dṛṣṭvā hīnavargaḥ khidyate | tasmādatiśayayuktaḥ | ete trayaḥ, pūrva[muktau] dvau, tābhyāṃ saha pañca doṣāḥ iti vedo na[duḥkhāmighātāya] hetuḥ |
para āha | tathā cetko hetuḥ śreyān | uttaramāha | etadvividhahetuviparīta: śreyāniti | yau dvau hetū āyurvedokto vedoktaśca | etadvividhahetuviparīte iṣṭahetau jijñāsā | ayaṃ hetuḥ [1245,c.3] pañcaguṇayuktaḥ | (1) aikāntikaḥ (2) ātyantikaḥ (3) viśuddhaḥ (4) akṣayaḥ^1 (5) samānaḥ iti | tasmāt pūrvadvayādutkṛṣṭaḥ | para āha | ayaṃ hetuḥ kuto labhyate | uttaramāha | ^2vyaktāvyaktajñavijñānāditi | vyaktam, mahānahaṅkāraḥ pañca tanmātrāṇi pañca [karme]ndriyāṇi pañca buddhīndriyāṇi manaḥ pañca mahābhūtāni ca | etāni sapta vyakkamityākhyāyante | prakṛtikṛtatvāt | avyaktaṃ pradhānaṃ mūlakāraṇam | jñaḥ puruṣaḥ | etatpañcaviṃśatitattvaprameyajñānāṃ na vṛddhiḥ na kṣayaḥ duḥkhatrayādaikāntikamokṣaśca bhavati | yathoktā mokṣe gāthā^3 |
para āha | kathaṃ mūlaprakṛtivikṛtipuruṣāṇāṃ pravibhāgaḥ | uttaramāha |
Linked texts (1)
- Sāṃkhyakārikā — Īśvarakṛṣṇa, Sanskrit