Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 1.104

Nyāyāgamānusāriṇī 1.104

Language
Sanskrit

1.104

arthyo hītyādi . arthādanapeto'rthyaḥ . hiśabdo yasmādarthe, yasmāt kriyāyā evopadeśo'rthyaḥ sasādhanāyāḥ phalādisambandhinyāḥ, citrādivat . ādigrahaṇāccitrapustakāṣṭhakarmādivat . yathāvayavasthānavinyāsavarṇasaṃyogapravibhāgaviṣayaviniyogādyupadeśa evopayogāt sārthakaḥ, na kuḍyavarṇacitrakārādisvarūpopadeśaḥ tatra tadanupayogāt, tathā nityakṣaṇikatvāditattvavarṇanaṃ ghaṭapaṭādeḥ triguṇakāraṇapūrvakatvādivarṇanaṃ jagataḥ satatasaṃpravṛttikṣaṇikānupākhyatvādivarṇanaṃ vā . syānmatam--pradhānakṣaṇabhaṅgādivādārambho'pratyakṣaviṣayatvāt sārthakaḥ, kriyākriyāphalasambandhopadeśavaditi . etadapi nopapadyate, yasmād na tu laukika eva gṛhyamāṇe'rthe idamevaṃ naivaṃ vetinaivaṃ ceti sārthako vicāra ityabhisambandhaḥ, prasiddhārthaviṣayasya vicārasyāniṣṭhādoṣaniṣṭhatvāt . neti pratiṣedhe, turviśeṣaṇe, loke bhavo laukikaḥ, deśakālapuruṣakriyā- viśeṣādyapekṣarūpādimadarthe kāryakāraṇamṛtpiṇḍādighaṭādyākārādike pratyakṣata eva gṛhyamāṇe idaṃ sarvaṃ sattvarajastamaḥsaṃjñatriguṇātmakameva, na caitadevam; kṣaṇabhaṅgajanmātmakam, na vaivamcaivam ityādivicāraḥ kiṃsambandhaḥ ? kimphalaḥ ? ko vātra puruṣārthasādhanaparijñānopayogaḥ ? iti vimṛśyatāṃ bhavadbhireva .

Linked texts (1)