Dvadasharanayacakra 1.159

1.159

ata evetyādi . ata ityanantaranirdiṣṭanīlārthacakṣurvijñānasamaṅganābhāvāt, evetyavadhāraṇe, vakṣyamāṇavākyārthāpattiḥ, pratyakṣavidheḥ pratyakṣajanmano vidhāyakasya vākyasyaiṣo'rtha āpadyate, no tu nīlamiti ityatra itiśabdasya prakārārthavācitvādevaṃprakāro vākyārtha āpadyata iti . katamasya vākyasyeti sphuṭīkaraṇārthaṃ prastutameva pratyakṣalakṣaṇodāharaṇavākyaṃ pratyuccārya pradarśayati --cakṣurvijñāna ityādi tadeva . cakṣurvijñānasamaṅgī sañcitālambanaḥ pūrvoktaḥ santānaḥ cakṣurvijñānasamaṅgī sañcitamālambanamasyeti sañcitālambanaḥ sañcayaṃ saṃvṛtisantaṃ nīlaṃ rūpaṃ vijānātyasadavastu nīlābhimataṃ jānāti, na sat kiñcidityayamartho jāyate . kiṃ kāraṇam ? tasya nīlasya sañcayasya asataḥ cakṣuṣā cakṣurindriyeṇa grahaṇāt . no tu nīlamevaṃ bhavati, paramārthasatparamāṇunīlatvāt . bhāvanā tvasya--anarthe'rthasaṃjñī, na ca kadācit kaścidapyarthe dharmasaṃjñī . anarthe saṃvṛtisati samudāye dravyasannīlasaṃjñī, na tvarthe'rthasaṃjñī, na tvarthe eva dravyasati arthasaṃjñī tasyātīndriyatvāt . na ca kadācit kaścidapyarthe dharmasaṃjñī, atīndriyatvādatyantaṃ sarvakālamagrāhyatvāt . anarthe eva dharmasaṃjñī, anarthe evāsati nāmādidharmasaṃjñyapi, sañcayasya nāmādīnāṃ ca kalpanātmakatvāt kalpanāpohāsambhavāt . grahaṇāt . no tu nīlamevaṃ bhavati, evamprakāramasadrūpaṃ nīlaṃ na bhavati, sadeva hi tannīlaṃ na jānāti paramārthasat . kiṃ kāraṇaṃ tannīlaṃ na bhavatīti cet, paramārthasatparamāṇunīlatvāt, paramārthasanto hi paramāṇava eva nīlā na sañcayaḥ . tasmānna nīlaṃ vijānāti cakṣurvijñānasamaṅgīti .