Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 1.225

Nyāyāgamānusāriṇī 1.225

Language
Sanskrit

1.225

syānmatam--pratyabhijñānāhaṅkārecchādiviśeṣaliṅgadarśanādātmā tadguṇastadvyatirikto'stīti . etaccāyuktam, guṇaguṇinorbhedamicchatāṃ jñānādanyatvasāmyāt pṛthivyādiguṇatve'pi tulyānumānatvāt . abhyupetyāpi ātmādivyatirekaṃ tatkaraṇatvāt teṣāmindriyāṇāṃ karaṇatvāt tāni vā'sya karaṇāni tatkaraṇo jñaḥ, taiḥ karaṇaiḥ prakāśitaṃ ghaṭādisthūlamajñaṃ prakāśyatvādeva cānyamapyarthaṃ prakāśya pratipadyamāno'pi pratipadyeta jñaḥ, sambhāvyamānapratipattirapi puruṣaḥ sthūlamevārthaṃ pratipadyetājñānātmakam . karaṇāni cājñāni . acetanakaraṇaprakāśitamapyacetanaṃ pradīpaprakāśitaghaṭādivadeva syāt sthūlaṃ ca, na paramāṇvādi sūkṣmaṃ śuddhaṃ cetanasvarūpapuruṣādi vā syādajñānāpratibaddham . tasyāpi cendriyasannikṛṣṭasyetyādi . satyapi ca tasya sthūlasya grāhyatve tatsvarūpājñānādajñānasambaddhameva . tasyendriyasannikṛṣṭasya dravyāntaravyatiriktamasādhāraṇaṃ yat svarūpamātmādervātīndriyasya tasya kvacit kadācidadṛṣṭatvāt idamidam iti na nirūpaṇopāyo'sti . nirūpaṇaṃ nirṇayajñānamiṣṭam . kiṃ kāraṇaṃ na nirūpaṇopāyo'sti idamidam iti cet, ucyate --pratyekaṃ samudāye vā taddṛṣṭyanupapatteḥ, tasyāsādhāraṇarūpasyāpūrvasyāpūrvatvādeva dṛṣṭyanupapattirnirṇayānupapattiśca . pratyekaṃ tāvanna hi ghaṭa ekaikaḥ kṛṣṇādirūpo'pūrvatvāddṛśyate svarūpataḥ, tata eva pratyekamanirūpitasvarūpāṇāṃ kuto nirūpaṇaṃ samudāye, sikatāsu pratyekamanirūpitasya samudāye tailasya nirūpaṇābhāvavat ? niścayena rūpaṇaṃ nirūpaṇam, tadupāyābhāvāt ajñānapratibaddhameva sarvam iti sādhūktam .

Linked texts (1)