Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 1.46

Nyāyāgamānusāriṇī 1.46

Language
Sanskrit

1.46

idānīṃ bhāva ucyate . sa tu pūrvokteṣu dravyādiṣu bhavanaṃ bhāva ityuktatvādukta eva . taddarśayannāha --dravyādyapi tvityādi . guṇaparyāyavad dravyam tattvārthasū॰ 5 . 37 ityuktam . guṇā rūpādayaḥ, śivakādayaḥ paryāyāḥ, te yugapadayugapadbhāvinaḥ, ta eva bhāvāḥ . kṣetrakālau ca dravyameva, bhavanasāmānyādbhāva eva vā . tasmānna tāni dravyādīni yugapadayugapadbhāvibhāvavyudāsena bhavitumarhanti bhavanāt teṣām, anyathā dravyādīnāṃ vandhyāputravadabhāvatvāpatteḥ . bhāvo'pi sarvavastutattvavyāpī . ata etāni ghaṭādivastvātmasāmānyapakṣagrāhiṇāpyavaśyāpekṣyāṇi, pratyakṣata eva tathātmatvāt; kimu paraviṣayamukhyasāmānyapakṣavādinā ? pratyakṣata eva tathā tathā paraviṣayasya samānasya bhavanāt, pareṇa samānena bhūyate . kathañcidapīti uktavadeva ityatidiśati . tathābhavanāt teṣāmiti tadeva bhavanaṃ hetutvena vyāpārayati . anyatheti bhavanasāmarthyābhāve dravyādīnāṃ vandhyāputravadabhāvatvāpatteḥ, na santi dravyādīni bhavanaśūnyatvād vandhyāputravat . pañcamīnirdeśāt tadvaidharmyeṇa bhavanahetutvamāvītenāha . neṣyate ca dravyādīnāmabhāvatvam, bhāvatvamevaiṣām . bhāvaśca bhavanasambandhī ghaṭavat . ato dravyādīni bhavanasambandhīni . bhavanaṃ dravyādīn vyāpnotītyata āha --bhāvo'pi sarvavastutattvavyāpīti .

Linked texts (1)