Dvadasharanayacakra 2.229

2.229

idānīṃ vākyārtha ucyate --sa eko'navayavaḥ śabdo vākyārthaḥ, vākyaṃ ca vākyārthaśca vākyārthaḥ, vākyena yukto'rtho vākyārthaḥ, vākyasambadhī vākyād vākyasyaivārthaḥ . yathāhuḥ— ākhyātaśabdaḥ saṅghāto jātiḥ saṅghātavartinī . eko'navayavaḥ śabdaḥ kramo buddhyanusaṃhṛtiḥ .. padamādyaṃ pṛthak sarvaṃ padaṃ sākāṅkṣamityapi . vākyaṃ prati matirbhinnā bahudhā nyāyadarśinām .. vākyapa॰ 2 . 1, 2 iti . tatra yaiḥ eko'navayavaḥ śabdaḥ ityuktaṃ tairviniścityoktaṃ bhavanasyānavayavatvāt tathaiva padavākyaśabdatadarthādyātmatvāditi . na tu sarvāṇi ekasyaiva sarvatvāditi caritārtha eṣa dravyārtho vidhividhinayaḥ, hetorvāsmāt saṅgrahadeśatvāccāsya dravyārthateti, saṅgraho dravyārthaḥ, sa punardvividhaḥ--sarvasaṅgraho deśasaṅgrahaśca, ityevamādiśataprastāro'sāvārṣe śatabhedaśruternayānām . yathoktam --ekkikko ya satavidho satta ṇayasatā havaṃtyevaṃ āva॰ ni॰ 759 iti . saṅgrahasyāpi dravyārthatā titthakaravayaṇasaṃgahavisesapatthāramūlavākaraṇī . davvaṭṭhi+o ya pajjavaṇayo ya sesā vikappā siṃ .. sanmati॰ 1 . 3 tivacanāt . dravyārthasamāsaśca ādinaye vyākhyātaḥ . tasmāt saṅgrahadeśatvāt tadavayavatvādasya dravyārthateti .