Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 2.31

Nyāyāgamānusāriṇī 2.31

Language
Sanskrit

2.31

atrāha--yaduktaṃ prāk ko vā''ha jñavacanametat iti dvitīyo vikalpo na brūmaḥ sarvavaktṛvacanāprāmāṇyamiti, svavacanavirodhadoṣāt . kiṃ tarhi ? sarvajñavītarāgādyabhāvād granthasya sarvabhāvasvabhāvaviṣayasya karturaprāmāṇyam, na tu vakturanādinidhanasya vaktṛparamparāgatasya, vaktṛvacanayoḥ kvacit prāmāṇyāditi . ādivaktṛvaccottaravaktaryapi vātikamantrādivajjñavacanānāśvāsatulyatā . kvaciccārthe satyeva arthāvivakṣā nyāyyā dṛṣṭā, tayoḥ kvārthavattvena dṛṣṭayostadavivakṣayā ca sārthakatvaṃ dṛṣṭam ? ato'nyāyyametaduktam avivakṣitārthasya nāntarīyakatvāt prayogaḥ iti, prayuktasyānarthakatvābhāvaprasaṅgāt . vivakṣāvivakṣayoraniyamena śabdapravṛttau satyāmaprayojanāyāṃ cāvivakṣāyāmagnyādyavivakṣā'bhāve viśeṣa- atrocyate --ādivaktṛvaccottaravaktaryapi . yathā''divaktāro'pramāṇamasarvajñatvādavītarāgatvācca śāstrāṇāṃ sarvabhāvasvabhāvaviṣayāṇāṃ yathārthajñānavacanahīnāstathā''dimadanādiprasiddhīnāṃ śāstrāṇāmadhyetāro yathārthajñāna- vacanahīnāḥ, tasmādubhayeṣāṃ jñātṛtvavaktṛtvayorayathārthayoranāśvāsastulyaḥ . kimiva ? vātikamantrādivat, yathā dhātuviṣayabalādivātikānāṃ jñānāni mantravacanāni ca vipralambhabhūyiṣṭhatvādanāśvāsanāni, ādigrahaṇād vaśīkaraṇamantrayogādivat . tata āha --ādivaktṛvaccottaravaktaryapi vātikamantrādivajjñavacanānāśvāsatulyatetyalamatiprasaṅginyā kathayā .

Linked texts (1)