Dvadasharanayacakra 2.94
Nyāyāgamānusāriṇī 2.94
- Language
- Sanskrit
2.94
kiñcānyat, svoktavirodhādi ca, svavacanābhyupagamalokavyavahārapratyakṣānumānavirodhā ādigrahaṇāt . pramāṇagrahaṇāt pratyakṣānumānagrahaṇam . viśeṣasvarūpavirodhau ca kaṇṭhoktau vakṣyati . tatra svavacanavirodhastāvad yadi kāryaṃ ghaṭavat kriyate tat kathamasat khapuṣpavat kāryaṃ ca ? svena vacanena svameva vacanaṃ virudhyate . athāsat khapuṣpavat kathaṃ kāryaṃ ghaṭavat ? iti saiva svavacanavirodhabhāvanā viparyayeṇa tayoreva śabdayorvirodhadarśanārthā . yasmād mṛdeva hi ghaṭaḥ kriyate . hiśabdo yasmādarthe, yasmāt sarpasphaṭāṭopakuṇḍalībhavanavad mṛda eva ghaṭībhavanaṃ tathā prakāśanaṃ vyaktirvimalatā kriyate . karaṇaṃ yathā pṛṣṭhaṃ kuru pādau kuru iti . taddarśayannāha --ghaṭaḥ kriyate ghaṭatayā vyajyate vidyamāna eva vyaktībhavati . ko dṛṣṭāntaḥ ? sa eva ghaṭo dīpeneva kriyayā vyajyate daṇḍādivyāpāraṇātmikayā . tathā ca viśeṣaṇaviśeṣyāprasiddhirapi, kāryamasat iti vyāghātāt proktasvavacanavirodhabhāvanāta eva khapuṣpanirvṛttaghaṭayoriva na kāryamasatā viśeṣyaṃ nāpyasat kāryeṇeti na parasparato viśeṣaṇaṃ viśeṣyaṃ veti viśeṣaṇaviśeṣyāprasiddhirasmādeva kāraṇāt .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit