Dvadasharanayacakra 3.100
Nyāyāgamānusāriṇī 3.100
- Language
- Sanskrit
3.100
kiñcānyāt, anavadhṛtetyādi yāvadatathātaiva . laghutvāt ityādayo hetavaḥ kimavadhāritārthā utānavadhāritārthāḥ ? iti sampradhāryametat, laghveva sukhaṃ na guru na calaṃ vā, tathānyeṣāmapi calatvādīnāṃ calameva gurveva pravṛttiśīlameveti . tatrānavadhāritalaghvādidharmatāyāṃ satyāmitarātmakamapīti laghucalagurvāditryātmakatayaiva pakṣadharmatā syādeṣāṃ tathā sati ityatathātaiva ananyataivetyarthaḥ, itiśabdahetvarthatvāt tryātmakaikatvādityarthaḥ . asajātīyetyādi yāvadasmān prati bhavantaṃ ceti . athāvadhāritārthā ete laghvādihetavo gurvādyasajātīyalakṣaṇavyāvṛttārthaviṣayāstatasteṣāmasajātīyalakṣaṇavyāvṛttārthaviṣayatāyāṃ viśeṣato'pakṣadharmataiva, mūlatastatrāsmān prati tāvadapakṣadharmatvam . tadyathā--ṇicchayato savvalahuṃti gāthā, atyantagurutāyāmetadeva patet, saṃyogabhāve'pi patanapratibandhyaviṣahyagurutvāt, tantupratibandhānivāryapātopalavat . yogino'pi ca sutarāṃ patanameva syāt, śilābaddhaśilāvat . atyantalaghutāyāṃ na kadācidapi patanaṃ syāt . kanyānudaravattu vyavahāro'yamapekṣākṛto bādaraskandhaviṣayaḥ . evamevāpekṣikalohapiṇḍakārkatūlagurutvalaghutve'navasthitaikatve . niṣkṛṣya avadhārya cayataḥ jñānataḥ paramārthanayato vā sarvathā laghu sarvaṃ vā laghu na vidyate tathā sarvaguru dravyam, paramāṇudvipradeśādyasaṅkhyeyāntānāṃ keṣāñcidanantapradeśānāṃ ca skandhānāṃ śeṣadravyāṇāṃ cāgurulaghutvāt, tataḥ paramanantānantapradeśānāṃ bādarāṇāmāpekṣikalaghugurupariṇāmitvāt, vyavahāranayena tu yujyate laghutvaṃ gurutvaṃ vā anyonyasmāt laghurgururveti . vātaṃ rātīti vātarā badarapramāṇā bādarā vā skandhāḥ sthūlā ityarthaḥ . ṇa itaresu, netaresu, prāguktaparamāṇvādiṣu sūkṣmeṣvagurulaghutvamevetyarthaḥ .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit