Dvadasharanayacakra 3.120
Nyāyāgamānusāriṇī 3.120
- Language
- Sanskrit
3.120
itthaṃ sukhaduḥkhamohānāṃ jātyantaratvāsiddhirāpāditā . tasmādeva ca vītāvītānāṃ sukhāditraiguṇyakāraṇapūrvakatvānumānasyānumānābhāsatetyata āha --trayaviṣayasamanvayetyādi yāvad vītānām, vyavahārasamprasiddhetyādi yāvacca hetutvāvadhāraṇārthānāṃ cāvītānāmatathārthatvāditi . teṣāṃ vītāvītānāṃ lakṣaṇaṃ tadyathā— prāganumānaṃ saprabhedaṃ vyākhyāya teṣāṃ yadetat sāmānyato dṛṣṭaṃ śeṣavadeṣa heturatīndriyāṇāṃ bhāvānāṃ samadhigame, tasya prayogopacāraviśeṣād dvaividhyam, vītavīta āvīta iti sāmānyena, viśeṣeṇa tu svarūpād vītasiddhiḥ, yadā hetuḥ parapakṣamavyapekṣya svenaiva rūpeṇa kāryasiddhāvapadiśyate tadā vītākhyo bhavati . pariśeṣādāvītasiddhiḥ, yadā nedamato'nyathā sambhavati asti cedam tasmāt pariśeṣato heturevāyam ityavadhārya kāryasiddhāvapadiśyate tadā āvītākhyo bhavatīti prayogalakṣaṇam, svalakṣaṇaṃ tvasya parapakṣapratiṣedhena svapakṣaparigrahakriyā āvīta iti . vītasya āvītasya vā bhāvaḥvākyabhāvaḥ pañcapradeśaḥ--pratijñā hetuḥ dṛṣṭānta upasaṃhāro nigamanamiti . tatra sādhyāvadhāraṇaṃ pratijñā, sādhanasamāsavacanaṃ hetuḥ, tannidarśanaṃ dṛṣṭāntaḥ, sādhyadṛṣṭāntayorekakriyopasaṃhāraḥ, pratijñābhyāso nigamanamiti . purastād vītasya prayogaṃ nyāyyaṃ manyante paścādāvītasyeti .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit