Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 3.123

Nyāyāgamānusāriṇī 3.123

Language
Sanskrit

3.123

itaśca asti pradhānaṃ bhedānāṃ kāryakāraṇabhāvāt . śabdādyātmanā vyavatiṣṭhamānāni sattvarajastamāṃsi prakāśapravṛttiniyamaiḥ parasparārthaṃ kurvanti . sattvaṃ śabdādyātmanāśabdātmanā vyavatiṣṭhamānaṃ tadbhāvāyetarayoḥ pravṛttiṃ khyāpayati, evaṃ rajaḥ pravartayati, tamo niyamayati . śabdādyārabdhāni pṛthivyādīni ārambhotkrameṇa dhṛtisaṅgrahapaktivyūhāvakāśadānaiḥ parasparārthaṃ kurvanti . indriyāṇyapyanyonyaviṣayagrahaṇasāhāyakenopakurvanti . yacca yasya viṣayaṃ prakhyāpayati arjayati pāti saṃskaroti upadhatte vā tat kāraṇamitarat kāryam . sthānasādhanātmaprakhyātyupabhogaiḥ karaṇārthaṃ karoti kāryam, karaṇaṃ vṛddhikṣatabhagnasaṃrohaṇasaṃśokaparipālanaiḥ kāryārthaṃ karoti . evaṃ bāhyādhyātmikānāṃ daivamānuṣatairyagyonānāṃ saprapañcānāmanyonyopakāraḥ rakṣā-saṅgraha-sevana-pūjana-poṣaṇasthiti-śuśrūṣādivikalpā varṇāśramādīnāṃ yojyāḥ . ekakartṛkā bhedāḥ, parasparopakārakopakāryatvāt, śayanādivat . tasmādasti pradhānamiti .

Linked texts (1)