Dvadasharanayacakra 3.131
Nyāyāgamānusāriṇī 3.131
- Language
- Sanskrit
3.131
anyaḥ punarityādi . na sarvasarvātmakatvaparigraho nyāyyaḥ, anyathā bhavanadvaitaparigrahād vidhyubhayanayaikāntopapatteḥ . tatra bhavati bhāvadvaitam, bhavato bhāvasya bhāvyabhavitṛtvābhyāṃ bhedābhyāṃ bhāvopapattiḥ ityetat pratipādayiṣyate . na tvevaṃ yathānantaradūṣitaṃ sannidhyāpattibhavanadvaitam . tatra tāvad yaḥ sannidhirna hi sa sannidhimātravṛttirasti, kutaḥ ? anāpannatvāt, āpattiranāvirbhūtasyāvirbhāvaḥ, tata āha --anāvirbhūtatvāt, anāvirbhavanamapravartanam, apravartanaṃ cāniyamaḥ . athavā āpattirvipariṇāmo bhāvāntareṇopalabdhiḥ, āvirbhāvo vyaktiḥ, pravṛttiḥ santataḥ pariṇāmaprabandhaḥ, niyatasvarūpatvamavigatadravyārthabhāvasthitiḥ, ebhyo viparyayo'nāpannatvādiḥ, tebhyo hetubhyo'nāpannatvādisvarūpebhyo nāsti vandhyāputravat sannidhiḥ . ādigrahaṇādapravṛtteravyakteraniyaterityādibhyaḥ . ataḥ sannidherasatparyāyatvāt sannidhibhavanābhāvaḥ . nanūktam --astibhavatyādiṣu asti-vartatī sannidhivācinau, bhavati-vidyatī sāmānyabhavanavācinau, padyatirāpattibhavanavācī iti, satyamuktam, ayuktaṃ tūktam, astyādīnāṃ sannipātaṣaṣṭhānāṃ sattārthavācitvāt sarve'pyamī sattārthamevāviśeṣeṇa bruvate . sā ca sattā padyati-vartatyekārthaivetyata āha --padyati-vartatyarthapravṛttatvādeva sattāyāḥ . syānmatam--sadviśeṣadravya-guṇa-karmavad vartatipadyatyorupādānaṃ sattāviśeṣatveneti . etaccāyuktam, yasmād na hi dravyādisadbhedetyādi yāvadupādānamiti gatārtham . kiṃ tarhyupādānam ? ucyate--astyāditulyārthatvena . kuto jñāyate iti cet, sattārthā ityaviśeṣeṇa vacanāt, asti-bhavati-vidyati-padyati-vartatayaḥ sannipātaṣaṣṭhāḥ sattārthāḥ ityaviśeṣeṇoktatvāt siddhasenasūriṇā .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit