Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 3.132

Nyāyāgamānusāriṇī 3.132

Language
Sanskrit

3.132

evaṃ tāvat sannidhibhavanaṃ nāstyeva nirūpaṇānupapatteḥ . āpattibhavanamapi nāsti, kathamiti cet, yadapi cāpattibhavananirūpaṇaṃ sāṅkhyaiḥ kriyata iti vākyaśeṣaḥ . pradhānameva bhavati mahadādivikārāpattyā, yasmāt tena kila bhūyata iti, itiśabdahetvarthatvād mahadādibhāvamāpadyata ityasmāt kāraṇāt pradhānameva bhavati, tenaiva bhūyate sattvādimayatvād viśvasyeti . kilaśabdaḥ kṣepe, evaṃ kila teṣāṃ matamiti, sa ca kṣepo'nupapadyamānatvāt . kathamiti cet, ucyate --tadapi na, tasyāpi bhāvyamānatvād bhāvayitāramantareṇa bhāvyatvānupapapatteḥ, svata eva na bhavatītyarthaḥ . bhāvyamānatvaṃ ca vakṣyamāṇopapattikatvāt siddham . tacced vyāpṛtaṃ dvitīyena vyāpṛtatareṇa vinā na pravartitumarhati, anāpannatvāt, anāpannasya ca sannidhimātrasyāpāditāsattvāt . tasmādanāpannasya ca svata evāpattyabhāvāttaduktāpattibhavanaṃ nopapadyata iti . kiṃ kāraṇamanupapannamiti cet, asvatantratvāt, anyatantraṃ hi tat pradhānākhyamacetanatvāt . ko dṛṣṭāntaḥ ? śabdādivat, yathā śabdādayaḥ sattvarajastamomayatvādasvatantrāstadātmakena pradhānena bhāvyante'nyena vyāpṛtā api vyāpārayitrā tathā pradhānamapi .

Linked texts (1)