Dvadasharanayacakra 3.33

3.33

adhunetarat --yadapi ca tathā tathā vartanaṃ bhavanaṃ rūpādau tena tena prakāreṇa anyathānyathā cāpattibhavanaṃ rūpe rase gandhe sparśe pṛthivyādau gavādau ghaṭādau ca sakalajagadvartavivartarūpaṃ tadapi naikaikasmāt, ekameva ekamekaikaṃ puruṣādi, tasmādekasmādekasmānna bhavati . kiṃ tarhi ? yadanekamekaṃ tasmādanekasmādekasmād sannidhimātrabhavanāt, āpattitvāt, vrīhivat . nāpyadvaite, anarthakāpattyabhāvāt . kintu saṅghātātmakatvāt gṛhaghaṭapṛthivyādivat parārthatvam . tathā cakṣurādayo'pyādhyātmikā iti ā cakṣurādeḥ parārthā yāvacca rūpādidvyaṇukādayaḥ . bhedātmakena cānena bhavitavyaṃ kāraṇatvāt tantvādivat, parārthārthena ca śabdādyupalabdhyarthatvāt . kiṃ hi kāraṇaṃ rūpādi dṛṣṭamekaṃ svārthaṃ ca ? bhavati . apariṇāmino vā sannidhimātrabhavanāt na iti vartate . kiṃ tarhi ? pariṇāmina evāpattibhavanayogyād bhavati . kutaḥ ? āpattitvāt āpattibhavanatvād vrīhivat, yathā vrīheranekaikasya rūparasādiparamāṇudvyaṇukādisaṅghātādyaṅkurādyāpattiraṅkurādervā bhūmyambvādideśakālādisaṅghātatvād vrīhyāpattistathaitadanekātmakaikamāpattibhavanam . nāpyadvaite, itthaṃ tāvat svaviṣayadvaite sati āpattibhavanam, paraviṣayadvaite satyevāpattibhavanamidamucyate --nāpyadvaite paraviṣayadvaitābhāve bhavatyāpattibhavanam, anarthakāpattyabhāvādevaikasyādvitīyasya kasmaicidarthamakurvataḥ . kintu saṅghātātmakatvāt parārthatvamiti sambandhaḥ, saṅghātātmakabhavanāt pārārthyam, saṃhatyakāriṇāṃ hi pārārthyaṃ nānarthakyaṃ na svārthatvaṃ nānyonyārthatvaṃ ca kevalam . dṛṣṭānto gṛhaghaṭapṛthivyādivat, yathā gṛhaghaṭapṛthivyādayaḥ saṅghātātmakāḥ svataḥ pṛthagbhūtapuruṣārthāḥ nānarthakā na svārthā nānyonyārthāḥ puruṣārthameva cānyonyārthāḥ strīśobhanārthālaṅkāravat . tathā cakṣurādayo'pyādhyātmikā iti dṛṣṭāntabāhulyāt parārthavyāpitāṃ darśayati, ityā cakṣurāderiti cakṣurādayo'pi sūkṣmādhyātmikā vivecyā yāvat parārthā yāvacca rūpādidvyaṇukādayaḥ, kimaṅga punargṛhaghaṭapṛthivyādayaḥ sthūlā grāmārāmādayaśceti ?