Dvadasharanayacakra 3.35

3.35

taditthaṃ dvaite tvityādi . dvividhapuruṣopabhogārthamanekātmikāyāḥ prakṛterityādinā granthena tadāpattibhavanasvarūpavarṇanam . prakriyante vikārāstata iti prakṛtiḥ, pradhīyante'smin mahadādaya iti pradhānam, bahūnāṃ dhānaṃ bahudhānakam, amaraṇādavināśādamṛtam, ityādyanvarthanāmikāyāḥ prakṛteranekātmikāyā ātmabhiḥ sukhaduḥkhamohaiḥ prakāśapravṛttiniyamātmakaiḥ prāgabhihitācāryapavanapāṣāṇavat svapareṣāṃ nartikāparṇanāvāmātmanaśca pratipatticalanadharaṇakaraṇairiveti . te hi vaikārikataijasabhūtādivikārarūpāḥ sukhaduḥkhamohāḥ prakāśapravṛttiniyamātmakāḥ sattvarajastamolakṣaṇā guṇāḥ sāmyāvasthāyāṃ prakṛtiḥ ityucyante, vaiṣamyeṇa tu pariṇāmānukramamāpannāḥ parasparāvinirbhāgavṛttayo'ṅgāṅgibhāvena pariṇāmād vikārībhavantaḥ śabdādīnārabhante, tairmahadā- dinā pariṇāmānukrameṇārabdhāḥ śabdādayo'pi tadātmakā eva, śabdādipariṇāmānukramaṃ sādhanānuṣaṅgeṇa svayameva vakṣyati, tadātmakatvaṃ tāvat sādhyate, tadātmakā eva sukhādyātmakā eva śabdādayaḥ, tadātmakatvābhivyaktakāryatvāt, te sukhādaya ātmā tadātmā, tadbhāvastadātmakatvaṃ sukhādyātmakatvam, tadātmakatvenābhivyaktaṃ kāryaṃ yeṣāṃ te tadātmatvābhivyaktakāryāḥ śabdādayaḥ, tadbhāvāt tadātmatvābhivyaktakāryatvāt, mṛtpiṇḍakāryaśivakādimṛttvavat, yad yadātmatvenābhivyaktakāryaṃ vastu tat tadātmakameva dṛṣṭam, yathā mṛdaḥ kāryaṃ piṇḍaḥ, tasya kāryaṃ śivakaḥ, evaṃ krameṇa stūpakakuśūlakādi yāvad ghaṭaḥ kapālāni vā mṛdātmakānyeva kāryāṇi, maulasya kāraṇasyātmanā vinā uttarottareṣāṃ kāryāṇāmabhāvādādau madhye'vasāne ca mṛdātmakatvaṃ dṛṣṭamevaṃ śabdādayaḥ sukhādīnāṃ kāryam, śabdādikāryaṃ tvākāśādi, tatkāryaṃ ca gavādi ghaṭādi, sarvaṃ sukhādyātmakatvenābhivyaktaṃ tadātmakamiti grāhyam . kathaṃ sukhādyātmakatvena śabdādi kāryamabhivyaktamiti cet, sukhādyupalabdheḥ . sukhātmakānāṃ cetyādinā taddarśayati yāvadātmatvenābhivyaktaṃ kāryameṣāṃ śabdādīnāmiti gatārtham . evaṃ tāvad bhūtādināhaṅkāreṇārabdhāḥ śabdādayaḥ .