Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 3.5

Nyāyāgamānusāriṇī 3.5

Language
Sanskrit

3.5

puruṣavādyāha --acintyamevedaṃ cintyata ityādi . madvacanāparijñānādasambaddhaṃ dūṣaṇam, mayā hi puruṣa evedam ityavadhāryoktam, noktam idameva puruṣaḥ iti pratyakṣāḥ suptādyavasthā uddiśyeti . atra nanvayamekāvasthāmātrasvatattva eva vyavasthāpitaḥ, caitanyānativṛttivarṇanāt . tacca vinidrāvasthāto'nanyaditi vinidrāvasthālakṣaṇa eva puruṣa ātyantikanidrāvigamarūpanirūpyatvād vinidrāvasthāsvātmavat . na hyasāvitarātmikā, svavṛttityāgāpatteḥ . tanmātratve tu puruṣasyāpi tadvajjāgradādyavasthānātmakatvādasarvagatatvam . prayogaḥ --ūrdhvamadhastiryak kvacit tattvaika eva vyavasthitaḥ puruṣa iti pratijñā, anatiriktaparāparāṇīyojyāyorūpātmakatvād vṛkṣavaditi, yathoktam— yasmāt paraṃ nāparamasti kiñcid yasmānnāṇīyo na jyāyo'sti kiñcit . vṛkṣa iva stabdho divi tiṣṭhatyekastenedaṃ pūrṇaṃ puruṣeṇa sarvam .. śvetāśva॰ 3 . 9 iti . yasmādanyat paraṃ nāstyananyadadvaitamevetyarthaḥ . athavā yasmāt paraṃ pradhānaṃ prakṛṣṭam aparamaprakṛṣṭamanyadvā nāsti ūrdhvādhastiryakparāparavibhāgābhāvādavibhāgātmanā tasyaiva vyavasthānāt . nāṇīyo na jyāyo'sti kiñciditi sūkṣmasthūlavibhāgābhāvāt tādrūpyeṇāvibhaktasyāpi tasyaivāvasthānāditi . śeṣaṃ gatārtham .

Linked texts (1)