Dvadasharanayacakra 3.50

3.50

na tadrūpatvamatadvṛttitvāditi cet . syānmatam--prakāśanamātraṃ sattvasya pravṛttirnirvartanaṃ tu rajasaḥ, tasmāt sattvasyāpravartakatvādatadvṛttitvānna pravṛttirūpatvamiti . etacca na, rajaḥsvapravṛttivat tadātmana eva pravṛttatvāt, yathā rajasaḥ svā pravṛttiḥ prāgavṛttāpi paścāt svata eva rajaḥsvātmanaḥ pravartamānā rajasā'vinābhūtatvāt tadatyāgena vṛttestadadhīnatvāt tadrūpaiva tadātmana eva pravṛttatvāt, tathā sattvaprakāśapravṛttyanatiriktatattvarūpā rajaḥpravṛttirnānyā prakāśādhīnatvāt tadavinābhāvāt tadaparityāgena vṛttestadātmana eva pravṛttatvāditi . kiñcānyat, anyathā hi na prakāśetetyuktatvāt, uktaṃ prāk sattvaṃ na prakāśeta apravṛttatvāt pūrvavat puruṣavadanagniprakāśavat apravṛttasvātmatvād vāndhyeyavat, iti tathaiva, anyathā tu pravṛttyabhāvāt prakāśāprakāśite rajaso'pravṛtteḥ, tasmād rajaso'pyanyathā vṛttyabhāvāt prakāśa eva pravṛttiriti . syānmatam prakarṣeṇa kāśanaṃ prakāśanamityādi tadeva yāvat pravṛttivaditi prāsaṅgikam . tatrāpi ca sattvasyāpi rajovadaparisamāptarūpatvādityādi akṣaraparivartena yathāyogaṃ yāvadutthāpyasāhāyakaśaktitvād vātāhatanaudvayavad glānaśibikāvāhakavad yāvacca upahatabījavaditi vācyam . tasmādidaṃ vyākhyātārthaṃ pravartakābhāvasya cāparyāptatvenoktatvāditi .