Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 3.63

Nyāyāgamānusāriṇī 3.63

Language
Sanskrit

3.63

evaṃ tarhi sukhaduḥkhayorapi varaṇādyātmakatvādavaraṇādyātmakatvāsiddhireva avaraṇādyātmakatvasiddhau vā'nanyatvāsiddhiriti cet, netyucyate, avaraṇādyātmakatve'pyananyatvād varaṇādyātmakatvasya, avaraṇādyātmake api sukhaduḥkhe varaṇādyātmakatvato'nanye, tasmādabhinne varaṇādyātmake eva prasādaśoṣādikāryabhede'pi kāraṇatvānātmatvapariṇāmitvādibhyaḥ . kimiva ? avaraṇasadanādimohātmakatvavat, yathā nyatvād varaṇādyātmakatvasya avaraṇasadanādimohātmakatvavat, vakṣyamāṇavacca varaṇādyātmakatve'pyananyatvādavaraṇādyātmakatvasya prāpitatvāt . asādhanamidaṃ sarvatulyatvāt prasiddhiviruddhasiddhyatiprasaṃgāt . śakyate hi vaktuṃ ghaṭaḥ kaṭādananyaḥ, tantvanātmakatvāt, kaṭasvātmavat, vaidharmyeṇa paṭavat . mohātmakāni varaṇādanyāni sadanādīni varaṇātmakamohātmakānyapi avaraṇātmakāni, yathā vā moho varaṇavilakṣaṇasadanāpadhvaṃsanabaibhatsyadainyagauravadharmāpi varaṇātmaka eva kāryakāraṇayorabhedād bhedācca, anyathā paunaruktyānarthakye granthadoṣau vyapadeśyavyapadeśābhāvadoṣaśca syuḥ, neṣyante ca tathā . tasmād varaṇāvaraṇādyātmakatvaṃ mohasya sadanādīnāṃ caiṣitavyam . yathā caitat tathā sukhaduḥkhe prasādaśoṣādayaśca varaṇāvaraṇādyātmakāḥ syuḥ . tasmāt sukhaduḥkhayorananyatvahetuvyabhicārapradarśanāya nāsapakṣo'stīti . kiñcānyat, vakṣyamāṇavacca varaṇādyātmakatve'pyananyatvādavaraṇādyātmakatvasya prāpitatvāt, vakṣyati hi sukhādananyat tamaḥ prakāśādananyo niyama iti ca, tatra tamaso varaṇādyātmakatve prasādaśoṣādikāryādekasmādeva sukhādananyatvaṃ sādhayiṣyate, tamaso'pyatastasmādananyatvād varaṇādyātmakamapyavaraṇādyātmakaṃ tamaḥ sattvarajovat . kiñcānyat, avaraṇādyātmakatvasya varaṇātmake satyevānantaraṃ prāpitatvāt tathā vakṣyamāṇatvāditi .

Linked texts (1)