Dvadasharanayacakra 4.48

4.48

kiñcānyat, puruṣakārapratyākhyāne sarvaśāstravaiyarthyaprasaṅgaḥ . katham ? yathākramaṃ hitaprāptyahitaparihārāvarthau sarvaśāstrāṇām, tābhyāṃ ca hitāhitaprāptiparihārārthābhyāṃ niruktīkṛtasatyatvāni pramāṇāntarasaṃvādena cikitsitādīni śāstrāṇi, yathā— kaṭukaḥ kaṭukaḥ pāke vīryoṣṇaścitrako mataḥ . tadvad dantī, prabhāvāt tu virecayati sā naram .. carakasaṃ॰ 1 . 26 . 68 nāgarātiviṣāmustākvāthaḥ syādāmapācanaḥ .. carakasaṃ॰ 6 . 15 . 98 ityādīni puruṣatatkriyayorabhāve karmakāraṇaikānte nirākṛtāni syurittham . na ceṣyate tannirākaraṇaṃ kasyacit pramāṇāntarasaṃvādinaḥ śāstrasya prāmāṇyadarśanāt . tvadupadeśādikriyāṇāṃ ca dṛṣṭārthānāṃ nirākaraṇam evamiti vartate, karmakāraṇaikānte punaḥ puruṣasya svatantrasya tatkriyāyāścābhāve parapratipādanārthaṃ tacchaktiyuktaśabdoccāraṇakriyā na syāt karmata eva pravṛtteḥ . ādigrahaṇādodanasya mukhasaṃyojanādikriyāśca na syuḥ, karmapravṛttimātratvāt tatpratipattyapratipattyoḥ, tvadupadeśārthapratipattiḥ karmata eva parasya, sa pratipadyate vināpyupadeśena, na pratipadyate vā satyapyupadeśe .