Dvadasharanayacakra 4.63

4.63

pariṇamanamapi cetyādi yāvat puṣpatug-dṛḍhaphalavat . tasyāpi pūrvakarmaṇaḥ tīvramandādihetūpasevanasañcitasya phaladānamihatyapuruṣakārasya kṛṣyadhyayanasevāvāṇijyādyanuṣṭhānasya viṣayo na ca viṣayaḥ kvaciditi, aprāptaprāptavipariṇāmāvasthatvāt, yathāsaṅkhyaṃ svayamaprāptavipariṇāmāvasthaṃ puruṣakāravipariṇāṇamyaṃ puruṣakāreṇa vipācyate viṣayatvamānīyate udīraṇākaraṇenodīryate, prāptavipariṇāmāvasthaṃ tu vaiyarthyānna viṣayīkriyate puruṣakāreṇa na vipācyate nodīryate svayameva vipakvatvāt . kimiva ? puṣpatugdṛḍhaphalavat, puṣpatokaṃ dṛḍhaphalaṃ ca yathāsaṅkhyaṃ dṛṣṭāntau . yathā dṛḍhaphalaṃ svayameva vipacyamānaṃ na pācyate puruṣakāreṇa, puṣpatokaṃ tu vṛkṣāyurvedavidhinā vipācyate . athavā puṣpatokasyaivotpannasya dṛḍhaṃ phalamasya bhāvīti dṛḍhaphalaṃ tādṛkchaktyaivotpannamiti tasyaiva bhavati tacchaktivirahitasya na bhavatīti tadevāprāptapākakālaṃ kadalakāmrādiphalaṃ kodravapalālādiveṣṭitaṃ nikhātaṃ vā pārśvadhūmādibhirvipācyate, netaradavaśyaṃ vināśīti . athavā aprāptavipariṇāmāvasthaṃ puṣpatokamatimṛdutvādupakrameṇāpi na pācyate pācanāyogyatvāt kuthyati vilīyate vā, dṛḍhaphalaṃ tu pācanayogyaṃ prāptakālatvāt pācyate .