Dvadasharanayacakra 4.74
Nyāyāgamānusāriṇī 4.74
- Language
- Sanskrit
4.74
dravyaśabdo'pi kartṛsādhanaḥ, dravyamapi dravatītyādiparyāyaśabdaistadarthaṃ vyācaṣṭe, dravati yāti na vicchidyate bhinnarūpavyāptyā bhinnāni rūpāṇi cetanācetanāni vrīhipṛthivyādīni devamanuṣyādīni ca sākalyena vyāpnotyeva na kiñcidapi tyajatīti . codaka āha --nanu karmaṇi karmasādhanatvamuditam, karmakāraṇavyākhyāne'yaṃ dravyaśabdaḥ karmasādhana evoktaḥ drūyata iti dravyam iti, karmavādaśca vidhiniyamabhaṅga ityuktam, tat kathamadhunā'vadhāryaṃ dravatīti dravyaṃ kartṛsādhanamucyata iti . atra vidhiniyamanayo brūte pūrvoktameva smārayan --nanu karmasādhanavyākhyānena tenaiva kartṛsādhanatvameva vyavasthāpitamiti . tat kathamiti cet, ucyate --dravyeṇaiva dravyaṃ kriyate vrīhivaditi kartari tṛtīyā dravyeṇa iti, tayā kartṛsādhanatvābhyupagamāt prāgasmābhiḥ puruṣakarmapṛthivīvrīhyādīnāmātmanaivātmanaḥ kartuḥ karmatvasya ca vistareṇa varṇitavat satyāṃ karmatāyāmapi kartṛtvaṃ dravyatvāditi sāmānyārthasyāvicchedāt svātantryāt .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit