Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 5.14

Nyāyāgamānusāriṇī 5.14

Language
Sanskrit

5.14

tadviparyayeṇa tu dravyabhāvasya praśnaprativacane dṛṣṭe vyutpādanakāle . tadyathā --kasya bhāvaḥ iti praśnaḥ, kasya kriyā pravṛttiḥ ? kartari ṣaṣṭhīṃ kṛtvā . tadanurūpaṃ prativacanamapi --yo'sau bhavatīti yo bhavitā kartaiva vā dravyalakṣaṇaḥ sa ucyate . nocyate--yat tad bhūyate tad bhavanameva . kiṃ bhūyate na bhūyate kenāpi ? iti anirdiṣṭakārakaṃ hi bhāvasāmānyameva bhāvasyābhinnatvāt . kiṃ kāraṇam ? svaśabdopādānasiddhabhāvatvāt sattvasya, svaśabdenaiva pṛcchayate--kasya bhāvaḥ ? ko bhavatītyarthaḥ . na pṛcchayate--kiṃ bhūyate na bhūyate kenāpi ? iti . prativacanamapi tathocyate--yo'sau ko'pi bhavatīti tasya bhāvaḥ sa bhavati tena bhūyate iti . nocyate--yat tad bhūyate kenāpīti, aviśadaṃ bhavanamātraṃ na vyākriyate tasyāpṛṣṭatvāt . kiṃ kāraṇam ? kriyālakṣaṇabhāvavyutpādanaviparyayeṇa praśnavyākaraṇadarśanāt tathaivārthaprasiddhestadvāciśabdapravṛtterapi tadanurūpatvāditi .

Linked texts (1)