Dvadasharanayacakra 7.139
Nyāyāgamānusāriṇī 7.139
- Language
- Sanskrit
7.139
yat punaridamucyate--sattāyāṃ siddha iti cediti sabhāṣyaṃ gatārtham . iyaṃ punarāśaṅkā kaṃ prati yuktā ? dravyādivyatiriktāṃ sattāṃ svata eva siddhāṃ tadātmikāmicchantam, sa punarnānyo vaiśeṣikāt, tasmā bhiyoktum... ... ...tadyoganimittam, yadā vā... ...tadyoganimittaṃ nanūttaramapyetadayuktam . asattātmanāṃ dravyādīnāṃ mukhyau sadabhidhānapratyayau kathaṃ yuktau manorathavat ?... ... .... naiva tu... ... ...daṇḍitvadaṇḍatvavat svata eva satoḥ tatsambaddhatvāt satvataḥ sattvāt sattvavat sadeva svam . tasmāt sarvasya sato'tādātmyābhāvāt sadātmaiva sarvamiti bhāktatvanivṛttyādyabhāvaḥ sattādivacca svataḥ sattvam . yataścaivaṃ tasmāt sato bhāvaḥ satteti vyutpattirdravyādyavyatiriktasattārthaiva dātmānamātmanā na yuktamabhiyoktumityuddhaṭṭanāgrantho gatārtho yāvat tadyoganimittamiti . yadā vetyāderārabhya yāvat tadyoganimittamityevaṃprakāra uddhaṭṭanāgranthaḥ pūrvamāste . nanūttaramapyetadayuktaṃ na, dravyādiṣvañjasā siddhiḥ ityādi vakṣyamāṇamasambaddham, atadātmanimittasya satpratyayasyānupapatteḥ asattātmanāṃ dravyādīnāṃ mukhyau sadabhidhānapratyayau kathaṃ yuktau ? iti etadācāryavacanamantare patitaṃ parasyākauśalakhyāpanārtham . manorathavaditi vaiśeṣikasya manoratha eva dravyādivyatiriktā satteti yadi bhavet, syāt . tanmatau tu pūrvottarapakṣau vyākhyātāveva . dravyādibhāktatvanivṛttiḥ, svataḥ sattvaṃ sattādivacca ityetasya vacanasya vyāghātaḥ ityetaddoṣadvayadarśanāditi vaiśeṣikeṇokte ācārya āha --naiva tvityādi, daṇḍitvaṃ daṇḍatvaṃ ca yathā svata eva satoḥ tatsambaddhatvāt sattāsambaddhatvādityarthaḥ satvataḥ sattvāt sattvavat sadeva svam, satvataḥ sataḥ sattvāt ātmatvāt svataḥ sattvādityarthaḥ . evaṃ tāvad nyāyo yaduta sadeva sat, sattvameva sat, na sadvyatiriktā sattā, na sattāto'nyat sat . tasmāt sarvasya sato nāstyatādātmyamasadātmatvam, tadabhāvāt sadātmaiva sarvamiti bhāktatvanivṛttyādyabhāvaḥ, nāyaṃ doṣa ityarthaḥ, sattādivacca svataḥ sattvamiti, ādigrahaṇād dravyatva-guṇatva-karmatvavat .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit