Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 7.6

Nyāyāgamānusāriṇī 7.6

Language
Sanskrit

7.6

itthaṃ prāgasataḥ sakāraṇasya kāryasya khapuṣpāviśeṣo mā bhūditi athocyeta--nityotpannatvādityādi . svasadbhāvenaiva santi pṛthivyādicaturvidhaparamāṇvākāśakāladigātmamanāṃsi dravyāṇi sattāsamavāyau guṇāśca vibhuparimaṇḍalādayaḥ . kintu kāryadravyaguṇakarmaṇāmeva sattāsamavāyāt sattvamiti . atrocyate --evaṃ tarhītyādi yāvat tatpadārthatvavaditi . yathākāśaparamāṇvādiṣu nopanipatituṃ śīlamasyāḥ sattāyāstathā kāryadravyaguṇakarmasvapi sattāsvarūpatvādanupanipātisvarūpatvam, anupanipātisvarūpatvāccātmābhedastasyāḥ sarvaparamāṇvākāśādiṣvagaganādipadārtheṣvātmābhedācca na kenacit sambandho'syāḥ syāt . asati ca sambandhe yathā sattā sattādravyatvaguṇatvādisambandhābhāve satyeva padārthatvāt svarūpasadbhāvācca svātmasvarūpaṃ svātmani ādadhāti ityevaṃsvarūpā tathā sattādisamavāyamantareṇa tānyapi kāryadravyaguṇakarmāṇi bhavantu ākāśaparamāṇvādivat sattāvacceti kiṃ tadvyatiriktasattādravyatvādisamavāyakalpanayā ? tasmāddhetuphalavandhya karmāṇi bhavantu tatpadārthatvavaditi sattāsambandhāt santi dravyādīnītyayuktam . tato'nupapannavikalpatvāt sattāsamavāyasya sattādravyatvaguṇatvakarmatvarūpatvādisambandhāt saddravyaguṇakarmarūpādaya ityādyaviśeṣa-lakṣaṇavirodhāvirodhārambhānārambhādiviśeṣadharmābhidhānamayuktaṃ sarvavākyānṛtatvavat . tvādabhāvaḥ syāt sattāsamavāyayoḥ khapuṣpavaditi . iti sattāsambandhāt santi dravyādīni ityayuktam, tasmāt sattāsambandhād dravyaṃ sad guṇaḥ san karma saccetyayuktam . ādigrahaṇād dravyatvābhisambandhād dravyāṇi pṛthivyādīni, guṇatvābhisambandhād guṇā rūpādayaḥ, karmatvābhisambandhāt karmāṇi gamanādīni ityayuktam, itiśabdasya nigamanārthatvād evaṃ tāvad yat pratyajñāsiṣmahi --asannihitabhavitṛkatvāt khapuṣpavat kāryamasaditi pūrvanayadarśanenaiva tadupāpīpadāmeti .

Linked texts (1)