Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 7.89

Nyāyāgamānusāriṇī 7.89

Language
Sanskrit

7.89

yadapyuktamāpekṣikamityādi . syādvādī kiletthaṃ sadasattvaṃ samarthayatīti pūrvapakṣaḥ . mṛdātmanā ghaṭasya prāgutpatteḥ sattvam, niṣpattyuttarakālamapi mṛttvadarśanāt, tadātmakatvād mṛdupādānopapattiḥ . ghaṭātmanā cāsattvād ghaṭārthakriyopapattiriti . atra kilottaraṃ kaṭandīkāra āha --na, asatkāryatvasiddheḥ . pūrvapakṣo nottarapakṣaḥ satyaḥ, ko hi nāma so'nekāntavādī evaṃ brūyāt--prāgutpatteḥ mṛdātmanā sat kāryaṃ ghaṭātmanā cāsaditi ? evaṃ hi mṛdo'kāryatve... ...ko bhedaḥ ? abhūtvotpattivāciprākchabdoccāraṇādeva sākṣādasattvaikāntābhyupagamaḥ . anyena mṛdātmanā bhavati svena ca ghaṭātmanā na bhavatītyevaṃ bruvan pratyakṣādiviruddhaṃ mattonmattakādivat syāt . deśakālabhedalakṣaṇobhayaparyāyamātratvādevamayamasadvāda eva syāt . evaṃ tarhītyādi vyākhyā . mṛdātmanaḥ kartavyatvābhāvāt, kriyate iti hi kāryam, na ca mṛt kriyate, ghaṭo hi kriyate, sa cāsanniti . tadupanayati --tasmānna prāgutpatteḥ sadasat kāryamiti .

Linked texts (1)