Dvadasharanayacakra 8.13
Nyāyāgamānusāriṇī 8.13
- Language
- Sanskrit
8.13
ityubhayam asmāt kāraṇād vidhirniyamaśca niyamyete sāmānyamupasarjanameva viśeṣa eva pradhānam iti vidhiniyamau niyatau, na yathā pūrvatrobhayamate kāmacāro vā vidhirvidhīyate niyamyate ca niyamo vidhīyate niyamyate ceti tulyakakṣau, anantarātītanayamatavadubhayaṃ cobhayam--bhāvo'pi bhāvo asya paryāyanayabhedatvāt sarvadravyārthabhavanaṃ pratipakṣaḥ . nāmadravyārthabhavanaṃ tāvat--nāma kāraṇaṃ dravyaṃ tadeva kāryaṃ bhavanātmakatvāt . ghaṭasya hi kumbhakāracetanā kāraṇam; na amūrtātmā akaraṇāt . sarvamapi caitad nāmaiva . kumbhakāro hyātmāntaḥ- bhavatyabhāvaśca, abhāvo'pi abhāvo bhavati bhāvaśceti, saṅkaradoṣāt . ihetyasmin naye svarūpaṃ ghaṭo viśeṣaḥ, na paṭādyabhāvaḥ . sa eva viśeṣaḥ pradhānaṃ bhāvaḥ, sāmānyaṃ kriyā bhavanaṃ prakṛtyartha upasarjanamapradhānam . kimiva ? śibikāvāhakayāneśvarayānavat, yathā śibikāvāhakānāṃ yānamīśvarayānārthatvādapradhānam ataḥ śibikāvāhakāḥ yānti iti nocyante tairuhyamāna īśvara eva pradhānatvāt yāti ityucyate tathā sāmānyena bhavatāpyapradhānena bhavitā ghaṭa eva bhavati iti prādhānyāducyate . tasmād nirūpitavastusvarūpamupanayati viśeṣabhavanameva bhāvabhavanamiti dārṣṭāntikamartham .
Linked texts (1)
- Dvādaśāranayacakra — Mallavādin, Sanskrit