Pramāṇa · Search · About · API

Dvadasharanayacakra 8.97

Nyāyāgamānusāriṇī 8.97

Language
Sanskrit

8.97

yattu vasurāto bhartṛharerupādhyāyaḥsa ca svarūpānugatam ityādyāha tena dvāvapi śabdo'rthaścābhyupagatau, sambandhasya dviṣṭhatvāt sambandhinorabhyupagatiḥ . prācyādatyandhadarśanāt taimirikadarśanamidaṃ tattvadṛṣṭiṃ pratyāsīdati, na dūrāpayātam, abhijalpasvarūpaṃ tu punastenāpi nirastam . kiñca na tu sa tenetyādi . etasminnapi darśane yathā puṣyaśabdārthayorantaḥ sanniveśanamavibhāgena svaliṅgavacanakārakādibhedayorevamiṣṭālliṅgāderanyānyaliṅgādīni anyaśabdārthagatānyapi sanniveśayiṣyati sa iti sāmānyopasarjanaviśeṣapradhānavādinā śabdanayenābhihitāṃstatsāmānādhikaraṇyābhāvādidoṣān parihartumaśakta eva tathāpi . kasmāt ? nanu śabdānugatetyādi . svarūpamanugato'rthaḥ, tamarthamantaravibhāgena iti bruvatā arthatantraḥ śabdo'bhihito na śabdatantro'rthaḥ, yadyarthamanugataḥ śabdo'ntaravibhāgena sanniveśyeta tataḥ śabdapreritatvācchabdāvadhāraṇādartho vyudastaḥ syāt, kintu tadviparītaṃ śabdāvadhāraṇavyudasanādarthaprādhānyāva- lambanaṃ kṛtam . tato'rthatantratvāt arthapradhānatvācchabdapravṛtteḥ, pravartako hi śabdasyārthaḥ, tasmāt tadavasthā doṣāḥ . śabdaprādhānyāvadhāraṇe tu parihṛtāḥ syuḥ . tasmāduktavadeva viśeṣaprādhānyavāde'rthāntaranirapekṣāṇāṃ puṣya-tārā-nakṣatrādiviśeṣāṇāṃ nāsti sāmānādhikaraṇyam, ato viśeṣa eka eva vyavasthitaḥ .

Linked texts (1)