Yashastilaka 7.111
Śrutasāragani 7.111
- Language
- Sanskrit
7.111
iti guṇaviśiṣṭamaśeṣamanīṣipuruṣapariṣadiṣṭamakhilaprayāṇasāmagrīsuvidheyaṃ hiraṇyagarbhanāmadheyaṃ śāstraśastrābhyāsanirjitāmaragurupārthe nisṛṣṭārthe nijaprajñātiśayāvahelitapulahapulomapulastipālakāpyakātyāyanamatijātaṃ dūtamākṣapaṭalikena tameva lekhārthe śrāvayāmāsa |
dakṣa ityādi | dakṣaḥ kāryaghaṭanākuśalaḥ, śūraḥ śastraśāstraprayoganipuṇaḥ, śuciścaturupadhāśuddhaḥ | dharmārthakāmaparīkṣaṇamupadhetyucyate | vaṃśavidyāvattavidhuropakāraśceti upadhāḥ | prājñaḥ svaparoktisaṃpannasamyagabhyūhaḥ, pragalbhaḥ paracittaprasādanakuśalaḥ, pratibhānavān parairabhiyoge sanniṣadanekopāyaḥ, vidvān ātmetaravyavasthitividagdhaḥ, vāgmī hṛdaye abhiniviṣṭasyārthasya pratipādanapravīṇaḥ, titikṣaḥ paragarjiteṣu sthiraprakṛtiḥ, sthaviraḥ nītividyaiśvaryādibhiravikṛtācāraḥ, priyaḥ nayanamanohlādanajananaḥ | samuccayālaṃkāraḥ ||
itītyādi | punaśca kiṃ kṛtvā dūtamākārya | ityamunā prakāreṇa avadhārya jñātvā | itīti kim | vasumatīśvareṣu nṛpeṣu khalu niścayena dūtapūrvāḥ sarve'pi saṃdhyādayo guṇā bhavanti | kathaṃbhūteṣu vasumatīśvareṣu | śrīvilāsinīsūtritaiśvaryavareṣu śrīreva vilāsinī veśyā tayā sūtritaṃ sūcitaṃ yadaiśvaryaṃ tena vareṣu | kathaṃbhūtaṃ dūtam | aśeṣamanīṣipuruṣapariṣadiṣṭam aśeṣā ye manīṣipuruṣā vidvajjanāsteṣāṃ pariṣat sabhā tatra iṣṭaṃ vallabham | punaḥ kathaṃbhūtaṃ dūtam | akhilaprayāṇasāmagrīsuvidheyam akhilāsu prayāṇasāmagrīṣu prasthānavastumelaneṣu suvidheyaṃ supraśitam | punaḥ kathaṃbhūtaṃ dūtam | śāstraśastrābhyāsanirjitāmaragurupārtham śāstrābhyāsena nirjito amaragurubṛhaspatiryena, śastrābhyāsena nirjitaḥ pārtho arjuno yena sa tathā tam | punaḥ kathaṃbhūtaṃ dūtam | nisṛṣṭārthe sarvakāryeṣu pramāṇībhūtavyāpāram | tathā coktam—'nisṛṣṭārtho mitārthaśca tathā śāsanahārakaḥ | sāmarthyotpādano hīno dūtastu trividhaḥ smṛtaḥ ||' amātyasāmarthyāt guṇasaṃpatteḥ pādahīno yathotpannakāryakārī mitārthaḥ mitārthāt pādato hīna ekapādaguṇaḥ yathālikhitapāṭhakaḥ śāsanahara iti trayo dūtāḥ |
Linked texts (1)
- Yaśastilaka — Somadevasūri, Sanskrit