Pramāṇa · Search · About · API

Yashastilaka 7.89

Śrutasāragani 7.89

Language
Sanskrit

7.89

ahamityādi | he nṛpa, ahaṃ mahān ayaṃ śatruḥ khalpo vartate iyaṃ īdṛśī cintā mucyatāṃ parihiyatām | atra asminnarthe siṃhaśāvāt siṃhabālakāt karīndrāṇāṃ mṛtyurnidarśanaṃ dṛṣṭānto vartate | prativastūpamālaṃkāraḥ ||
puṣpairityādi | he nṛpa, puṣpairapi prasūnairapi na yoddhavyaṃ na yuddhaṃ kartavyam | niśitaiḥ śaraiḥ kiṃ punarucyate | śarairviśeṣeṇa na yodhanīyamityarthaḥ | tāṃ yuddhāvasthāṃ gatānāṃ prāṇināṃ kiṃ bhaviṣyatīti na vidmaḥ | na vayaṃ jānīma ityarthaḥ | jātyalaṃkāraḥ ||
kṣatrasāramityādi | he rājan, khalpamapi sainyaṃ śriyai lakṣmīnimittaṃ bhavati | iyaṃ pratyakṣībhūtā muṇḍamaṇḍalī bahusainyaṃ vṛthā nirarthakā vartate | kathaṃbhūtaṃ sainyam | kṣatrasāraṃ kṣatrāḥ śubhaṭāḥ rājaputrāḥ yasmin sainye tatkṣatrasāram | punaḥ kathaṃbhūtaṃ sainyam | bhṛtaṃ annājyādibhiḥ poṣitam | punaḥ kathaṃbhūtam | śūraṃ yuddhe nirbhayam | punaḥ kathaṃbhūtam | astrajñaṃ kṣurikādiyuddhacaturam | punaḥ kathaṃbhūtam | cet yadi anurāgi anuraktaṃ svāminyakṛtrimasnehaṃ bhavati | samuccayālaṃkāraḥ ||
anyonyetyādi | he rājan, rājā taṭastho'pi dūrastho'pi lakṣmīpatirbhavati śrīpatirbhavati | tatkāraṇagarbhitaṃ viśeṣaṇamāha—kathaṃbhūto rājā | anyonyaśatrusaṃkṣobhāt śatrūṇāṃ parasparaṃ yuddhakāraṇāt niṣkaṇṭakamahītalaḥ niṣkaṇṭakaṃ kṣudraśatrurahitaṃ mahītalaṃ yasya sa tathoktaḥ | kiṃvallakṣmīpatirbhavati | bhinnamudravahitravat mudrāsahitapravahaṇasyeva | yathā kaściddṛḍhavyavahārī pravahaṇo deśāntaraṃ gato'pi tasya vahitrasya nijanāmāṅkena dūrastho'pi patiḥ svāmī bhavati, tathā rājāpi parasparaśatrukṣayāllakṣmyāḥ svāmī bhavati | upamālaṃkāraḥ ||
tannayetyādi | he rājan, tattasmāt kāraṇāt nayānāyanikṣepāt nayo nītiḥ sa eva ānāyo jālaṃ tasya nikṣepo mocanaṃ nayānāyanikṣepastasmāt | dviṣat-

Linked texts (1)