Pramanamimamsa 2.1.69.1
Pramāṇamīmāṃsāvṛtti 2.1.69.1
- Language
- Sanskrit
2.1.69.1
tatra sādharmyeṇa pratyavasthānaṃ sādharmyasamā jātiḥ . yathā anityaḥ śabdaḥ kṛtakatvāt ghaṭavaditi prayoge kṛte sādharmyaprayogeṇaiva pratyavasthānam--nityaḥ śabdo niravayavatvādākāśavat . na cāsti viśeṣaheturghaṭasādharmyāt kṛtakatvādanityaḥ śabdo na punarākāśasādharmyānniravayavatvānnitya iti 1 . vaidharmyeṇa pratyavasthānaṃ vaidharmyasamā jātiḥ . yathā anityaḥ śabdaḥ kṛtakatvādityatraiva prayoge sa eva pratiheturvaidharmyeṇa prayujyate-nityaḥ śabdo niravayavatvāt; anityaṃ hi sāvayavaṃ dṛṣṭaṃ ghaṭādīti . na cāsti viśeṣaheturghaṭasādharmyātkṛtakatvādanityaḥ śabdo na punastadvaidharmyānniravayavatvānnitya iti 2 . utkarṣāpakarṣābhyāṃ pratyavasthānamutkarṣāpakarṣasame jātī . tatraiva prayoge dṛṣṭāntadharmaṃ kañcit sādhyadharmiṇyāpādayannutkarṣasamāṃ jātiṃ prayuṅkte--yadi ghaṭavat kṛtakatvādanityaḥ śabdo ghaṭavadeva mūrto'pi bhavatu . na cenmūrto ghaṭavadanityo'pi mā bhūditi śabde dharmāntarotkarṣamāpādayati 3 . apakarṣastu ghaṭaḥ kṛtakaḥ sannaśrāvaṇo dṛṣṭa evaṃ śabdopyastu . no ced ghaṭavadanityo'pi mābhūditi śabde śrāvaṇatvadharmamapakarṣatīti 4 . varṇyāvarṇyābhyāṃ pratyavasthānaṃ varṇyāvarṇyasame jātī . khyāpanīyo varṇyastadviparīto'varṇyaḥ . tāvetau varṇyāvarṇyau sādhyadṛṣṭāntadharmau viparyasyan varṇyāvarṇyasame jātī prayuṅkte--yathāvidhaḥ śabdadharmaḥ kṛtakatvādirna tādṛgghaṭadharmo yādṛgghaṭadharmo na tādṛk śabdadharma iti 5--6 . dharmāntaravikalpena pratyavasthānaṃ vikalpasamā jātiḥ .
Linked texts (1)
- Pramāṇamīmāṃsā — Hemacandra, Sanskrit