Pramāṇa · Search · About · API

Pramanamimamsa 2.1.69.2

Pramāṇamīmāṃsāvṛtti 2.1.69.2

Language
Sanskrit

2.1.69.2

yathā kṛtakaṃ kiñcinmṛdu dṛṣṭaṃ rāṅkavaśayyādi, kiñcitkaṭhinaṃ kuṭhārādi, evaṃ kṛtakaṃ kiñcidanityaṃ bhaviṣyati ghaṭādi kiñcinnityaṃ śabdādīti 7 . sādhyasāmyāpādanena pratyavasthānaṃ sādhyasamā jātiḥ . yathā--yadi yathā ghaṭastathā śabdaḥ, prāptaṃ tarhi yathā śabdastathā ghaṭa iti . śabdaśca sādhya iti ghaṭo'pi sādhyo bhavatu . tataśca na sādhyaḥ sādhyasya dṛṣṭāntaḥ syāt . na cedevaṃ tathāpi vailakṣaṇyātsutarāmadṛṣṭānta iti 8 . prāptyaprāptivikalpābhyāṃ pratyavasthānaṃ prāptyaprāptisame jātī . yathā yadetat kṛtakatvaṃ tvayā sādhanamupanyastaṃ tatkiṃ prāpya sādhayatyaprāpya vā ? . prāpya cet; dvayorvidyamānayoreva prāptirbhavati, na sadasatoriti . dvayośca sattvāt kiṃ kasya sādhyaṃ sādhanaṃ vā ? 9 . aprāpya tu sādhanatvamayuktamatiprasaṅgāditi 10 . atiprasaṅgāpādanena pratyavasthānaṃ prasaṅgasamā jātiḥ . yathā yadyanityatve kṛtakatvaṃ sādhanaṃ kṛtakatva idānīṃ kiṃ sādhanam ? . tatsādhane'pi kiṃ sādhanamiti ? 11 . pratidṛṣṭāntena pratyavasthānaṃ pratidṛṣṭāntasamā jātiḥ . yathā anityaḥ śabdaḥ prayatnānantarīyakatvāt ghaṭavadityukte jātivādyāha--yathā ghaṭaḥ prayatnānantarīyako'nityo dṛṣṭa evaṃ pratidṛṣṭānta ākāśaṃ nityamapi prayatnānantarīyakaṃ dṛṣṭam, kūpakhananaprayatnānantaramupalambhāditi . na cedamanaikāntikatvodbhāvanam, bhaṅgyantareṇa pratya vasthānāt 12 . anutpattyā pratyavasthānamanutpattisamā jātiḥ . yathā anutpanne śabdākhye dharmiṇi kṛtakatvaṃ dharmaḥ kva vartate ? . tadevaṃ hetvabhāvādasiddhiranityatvasyeti 13 .

Linked texts (1)