Biha Kappa v20.p61
Bṛhatkalpavṛtti v20.p61
- Language
- Sanskrit
v20.p61
bṛhatkalpa-chedasūtram -3-3/104 te viya purisā duvihā, rūvaṃjāṇaṃ ajāṇaṃ ca || vṛ-ihāvagrahaḥ kṣetre vā bhaved vasatau vā | yad indrakīlādivarjitaṃ grāma-nagarādi tadiha kṣetraṃ mantavyam, tatrāvagrahaṃ pratītya śaikṣamārgaṇā kartavyā, kasyā ''bhavati ? kasya vā na ? iti vicārayitavyamityarthaḥ| yat punarindrakīlādiyuktaṃtadavagrahayogya kṣetraṃnabhavatītyakṣetramabhidhīyate, tatra vasativiṣayā śaikṣamārgaṇā bhavati, sā copariṣṭāt kariṣyate|kṣetraviṣayaṃtāvat karoti-"te vi ya" ityādi, ye puruṣāstatra kṣetre pravrajyāṃ grahītumāyātāste dvividhāḥ-eke rūpaṃ jānanto'pare'jānantaḥ || idameva vyaktīkaroti[bhā.4655] jāṇaṃtamajāṇaṃtā, caubihā tattha hoti jāṇaṃtā|
ubhayaṃ rūvaṃ saī, cautthao hoi jasakittiṃ|| vṛ-jānanto'jānantaśceti śaikṣā dvividhāḥ | tatra jānantastāvat caturvidhāḥ, tadyathā-ekaḥ śaikṣo vivakṣitakṣetrasthitasyācāyadiḥ 'ubhayaṃ' rūpaṃśabdaṃcajānāti, dharmakathāśravaṇārthaṃ samāgato rūpeṇa svareṇa ca tamupalakṣayatītyarthaḥ | dvitīyo rūpaṃjānāti na śabdam, tṛtīyaḥ śabdaṃ na rūpam, caturthakaḥ punaryaśaḥkīrtiṃ jānāti | yaśaḥ-sarvadiggāminī prasiddhi, saivaikadiggāminī kīrtiḥ, yaśaupalakṣitā kīrtiḥ yaśaḥkīrtiriti samāsaḥ|yastu rūpa-śabda-yaśaḥkīrtīnāmekamapinajānāti so'jānāna ucyate ||atha dvitīyabhaṅgamādau kṛtvā yathākramamamūneva bhaṅgān vyācaṣṭe[bhā.4656] uccāra-ceigātisu, pāsati rūvaṃ viniggayassego|
rattiṃ uviṃta śiṃto, kāsagamādī suṇati sadaṃ || vṛ-uccārabhūmi-caityavandanādiṣukāryeṣuvinirgatasyācāyadirūpam ekaḥ' dvitīyaḥ śaikṣaḥ paśyati na punaḥ svareṇa jānīte, upāśraye tasyānāgamanāt | tṛtīyastu śaikṣaḥ 'karṣakādi' karṣakaḥkṛṣīvalastaprabhṛtikaḥ sakalamapi divasaṃ kṣetrādau sthitvā rātrau' pradoṣe gṛhamupāgacchan prabhāteca bhūyo'pi nirgacchan dharmakathāyāḥ parivartanāyā vā śabdaṃ śṛṇoti na tu rūpamavalokate|| [bhā.4657] cautho puna jasakittiṃ, suṇei saggāma-vasabhavāsī vā |
ubhayaṃ rūvaṃ saī, kitti vana jāṇate carimo|| vṛ-caturthastu śaikṣaḥ svagrāmavāsī prativṛṣabhagrāmavāsī vā dūrasthaḥ san na rūpaṃ paśyati na ca dharmakathādiśabdaṃśṛṇoti, kintulokamukhenateṣāmācāryādīnāṃ yaśaḥkīrtiśṛṇoti|yastu caramaḥ' ajānānaḥ śaikṣaḥ sa rūpa-śabdātmakamubhayaṃ kīrtiṃ ca na jānāti, paraṃ gṛhavāsanirvitratayā pravrajyāṃ grahītumāyātaḥ | evaṃ vāstavyaśaikṣaḥ pañcavidha uktaḥ|| [bhā.4658] vāyāhaḍo vi evaṃ, paṃcaviho hoi ānupuvīe|
eesiṃ sehāṇaṃ, patteyaṃ maggaṇā iṇamo|| vṛ-'vātāhṛto nāma' āgantukaśaikṣaḥ so'pi evameva' vāstavyaśaikṣavatpañcavidhaḥ 'ānupūrvyā' yathoktaparipāṭyā vaktavyaḥ | athaiteṣāṃ daśānāmapiśaikṣāṇāṃ pratyekaṃ pṛthakpṛthag ‘iyam eteṣu dvāreṣu ‘mārgaṇā' vicāraṇā bhavati || tānyeva dvārāṇyabhidhitsuḥ ślokacatuṣṭayamāha[bhā.4659] avvāghāe puno dāī, jāvajjīva parājie|
paḍhama-biiyadivasesuṃ, kahaṃ kappo u jāṇate||
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit