Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p10

Vyavahāravṛtti v21.p10

Language
Sanskrit

v21.p10

pīṭhikā - [bhā. 9]. ca to evānyonyasya samīpaṃ gaṃtumasamarthāvabhūtāṃ, tadānyatarasmin prāyaścitte samāpatite sati tathāvidhayogyagītārthaśiṣyābhāvesatidhāraṇākuśalamagītārthamapiśiṣyagūḍhārthānyaticārāsevanapadānikathayitvā preṣayati, yathā
paḍhamassaya kajassaya paḍhameṇapaeṇaseviyaṃjaṃtu |
paḍhame chakke abhiṃttaraṃtu paḍhamabhaveṭhṭhāṇaṃ || atraprathamaṃkāryadarpaḥ,tatraprathamaṃ padaṃdapastannimittaṃprathamaṃṣaṭkaṃvrataṣaṭkaṃtatrābhyaṃtaramaṃtargataṃprathama sthānaṃ prāṇātipāttaḥ|
paḍhamassaya kajassaya, paṭhameṇapaeṇaseviyaṃ jaṃtu |
paḍhame chakke abhiṃtaraṃtubīyaṃ bhaveṭhāṇe || atra dvitīyaṃsthānaṃ mṛpāvādaḥ, evamadattādānādiṣvapibhāvanīyaṃ |
___ paḍhamassaya kajjassaya paḍhameṇapaeṇaseviyaṃjatuṃ |
biie chakke abhiṃtaraṃ, tupaḍhamaṃbhaveṭhāṇaṃ || vṛ- atra dvitīyaṃ ṣaṭkaṃ kāyaṣaṭkamityadi evaṃ tena kathitena ācāryo dravyakṣetrakālabhāvasaṃhananadhṛtibalādikaṃ paribhāvyasvayaṃ vāgamanaṃ karoti, śiṣyaṃ vā tathāvidhaṃ yogyaṃ gītārthaṃ prajñāpya preṣayati, tadabhāve tasyaiva preṣitasya gūḍhārthāmaticāraviśuddhiṃ kathayati, dhāraṇāvyavahāro nāma gītārthena saṃvignenācāryeṇa dravyajñetrakālabhāvapuruṣān pratisevanāścāvalokya yasminnaparādhe yat prāyaścittam adāyi,tatsarvamanyo dṛṣṭvā teṣveva dravyādiṣu tādṛśa evāparādhe tadeva prāyaścitaṃ dadāti, eṣa dhāraṇāvyavahāraḥ, athavā vaiyāvṛttyakarasya gacchopagrāhiṇaḥ sparddhakasvāmino vādeśadarśanasahāyasya vāsaṃvignasyocitaprāyaścittadānaṃ dhāraṇameṣa ko'rthaḥ ityata āha bahujaṇetyādibahubhirjana gītārtheścīrṇa bahujanācīrṇabhiti,vāucitamitivājītamitivāekārthaṃ kimuktaṃbhavatibahujanācīrṇanāmajītamiti tamevajītavyavahāradarśayati || [bhā.10] duramādisukallāṇagaṃtu vigaliṃdiesubhattaṭṭo |
pariyāvaṇā etesiṃcautthamāyaṃbilā huṃti || vṛ- darduro maṃḍūkastadādiṣu tatprabhṛtiṣu makārālājñaṇikaḥ prākṛtatvāt tiryakpaṃceṃdriyeṣujīvitāvyaparopiteṣvitiśeṣaḥ kalpāṇakaṃ tviti tuśabdo viśeṣaṇārthaḥ, sa caitat viśinaṣṭi, paṃcakalpāṇakaṃ prāyaścittaṃ, vigaliṃdiesu bhattaṭṭhī iti vikalānyasaṃpūrnāni iṃdriyāṇi yeṣāṃ te vikaleṃdriyāekadvitricaturiṃdriyāstatravyākhyānato viśeṣapratipattirityekeṃdriyā anaṃtavanaspatikāyikā dṛṣṭavyāprāyaścittaṃ bhavataḥ, iyamatrabhāvanā yadi dardurādīn tiryakrapaṃceṃdriyān gāḍhaṃ paritāpayati tato'bhaktārthaprāyaścitamatha vikaleṃdriyān anaṃtavanaspatikāprabhṛtīn gāḍh paritāpayati, tata ācāmlaṃ, upalakṣaṇametat, tenaitadapijītavyavahārānugamatamavaseyaṃ, yadi darduraprabhṛtīna tiryapaṃceṃdriyān manāk saṃghaṭṭayati tata ekāśanakamathānāgāḍhaṃparitāpayati,tataācāmlaṃ,tathā anaṃtavanaspatikāyikadvitricaturiyāṇāṃsaṃghaṭṭane pūrvārddhameteṣāmevānāgāḍhaparitāpane ekāśanaṃ, tathā pṛthivyaptejovāyupratyekavanaspatīnāṃ saṃghaṭṭane nirvikṛtikamanāgāḍhaparitāpane purimārdū, anāḍhaparitāpaneekāśanaṃjīvitādvyaparopaṇeācāmlamiti, idamapijītamevetidarśayati |