Vavahara v21.p101
Vyavahāravṛtti v21.p101
- Language
- Sanskrit
v21.p101
vyavahāra - chedasūtram-1-1/1 [bhā.294) avigiṭṭakilammaṃtaṃbhaṇaṃtimākhamakarehi sajjhāyaṃ;
sakkā kilaṃmiuṃjevi, vigiṭṭhaṇaṃtahiṃ viyare| vṛ-avikṛṣṭetapasi klāmyaṃtaṃbhaṇaṃti sūrayo, mā kṣapayamākṣapaṇaṃ kuruna yuktaṃbhadratavakṣapaṇaṃ kartuṃna śaktyabhāvādityarthaḥ tasmātkuru svādhyāyaṃ, tapaḥkaraṇāt svādhyāyakaraṇasya bahuguṇatvāt, api ca svādhyāyopi paramaṃtapaḥ, yata uktaṃ
bārasavihimmivitave,sabhiṃtarabāhira kusaladiṭṭe
navi atthi navi dohii, sajjhāisamaṃtavo kammaṃ | . aglānopamastvaṃ vikṛṣṭatapaḥkārī tapaḥkāryate, yastu vikṛṣṭaṃ tapaḥkaroti sa yadyapi pāraṇakadinepi glānopamojāyate, tathāpisakāryate,yata āhasakkā ityādiapiśabdaḥ punarartheyepunastapasvinovikṛṣṭena tapasāpāraṇakadineklamayituṃśakyāḥ kvābhyaṃte itibhāvaḥ | tatrateṣutapasviṣu vitaretdadyāttapaḥkaraṇaṃ, teṣāṃtathārūpāṇāmapisamanujānīyāt, natuvāraṇīyaṃ, vikṛṣṭatapaḥkaraṇasyamahāguṇatvātkevalaṃbhaktapānaṃ bhaiṣajādikamānāyyadātavyaṃatha slānopamona bhavati, kiṃtusvayamevasaṃstārakapratilekhanādīn vyāpārāna sarvānapyahīnātiriktānkaroti, pratīcchate, evaṃtatrayovikṛṣṭenatapasāsnānopamobhavatitatreyaṃsāmācārī [bhā.295] anapaḍicchaṇelahugā asatigilāṇovame adaṃtiya;
paḍilehaṇasaṃthāraepānagatahamattagatigaṃca | vṛ-tasmin gacche yadyanyaḥ kopi vikṛṣṭatapaḥkārī kṣapako vidyate, saca pāraṇakadine glāgopamo vā bhavedaglānopamovā | tathāpitasminvidyamānekṣapake anyaṃkṣapakamācāryona pratīcchadet, prāktanasya hi kṣapakasyapāraṇakadineglānopamasyāslānopamasyavāsatovaśyaṃ karttavyaṃ, nacadvayorvaiyāvṛttyakaraṇesādhavaḥ prabhavaṃti,tasmāt na pratyeṣaṇīyaḥ,yadipunaḥsādhavonumanyatesopipratīkṣyatāṃ,tasyāpivaiyāvṛttyakaraṇena samādhimutyādayiṣyāma iti, tadā pratīcchanīyaḥ | yadi punargacche vidyamānepi vikṛṣṭatapaḥkāriṇikṣapake gacchānanumatāvācāryo'nyaṃ pratīcchati tadā tasyānyapratīcchane prāyaścittaṃ laghukāścatvāro laghumāsāḥ; asatitti tathā asatiprāyogyadravyeye doṣāsteca vaktavyāḥ,tecāmī dvayoḥ kṣapakayoyugapatpāraṇakadine samāpatiteparyāptyā pāraṇadravye alābhato asati asaṃstaraṇaṃbhavet, asaṃstaraṇācca yadeṣaṇādi prerayaṃti, tannimittaṃprāyaścittamācāryasyāpatati,ājñābhaṃgādayaścadoṣājāyaṃte, tathāpāraṇakaprāyomyadravyasaṃpādanena saṃstaraṇamakurvatsusādhuṣu viṣayeso'prītiṃkuryāt, aprītyācaanāgāḍhāmāgāḍhāvāparitāpanāṃprāpnuyāt, tathā ca sati tanniṣpannamapi prāyaścittamācāryasya, anyacca śiṣyāḥ pratīcchakāśca dvayorapi kṣapakayo(vṛttyakaraṇato bhagnā evaṃ ciṃtayeyuryathānyānyakṣapakavaiyāvṛttyavāraṇena nāsmākaṃ sūtramartho vā, tasmādanyatra vrajāma iti | ___ tathā gilāṇovame ititeṣu gacchavāsiṣusādhuṣu vāstavyakṣapakavaiyāvṛttyakaraṇavyāpṛteṣu glānāpamo jāyate,tadātasyācāryasyaprāyaścittaṃcaturgurukāḥ,aḍateyattitathāgacchevāstavyakṣapakakaraṇavyāvṛtatayā bhaktapānaṃ vāgaṃtukasyādadānesabhaktārthapānārthaṃ vāsvayaṃ hiṃḍetapratilekhanādikriyāṃcasvayameva kuryāt, hiṃḍamānaścakṣudhāpiṣāsayāśītenoṣṇena vāpīḍitoyadyanāgāḍhāṃ paritāpanāṃprāyaścittamācāryasya caturlaghu, athagāḍhāṃtadācaturguruathamūrcchatitadāṣaṭ laghu, tathā paritāpyamānoyoṣaṇāṃprerayati, tadātannimittaṃ, prāyaścitaṃ, atha na prerayati, tathā prabhūtamaṭato yadā nāgāḍhādiparitāpanāṃ prāpnoti, tannimittaṃ prāyaścitaṃ,