Vavahara v21.p103
Vyavahāravṛtti v21.p103
- Language
- Sanskrit
v21.p103
tadā prāyaścittaṃ tadevāha
paḍhamadinaṃmi na pucche, lahūo māso u biiya guruo ya, taiyaṃmi hoṃti lahugā, tiṇhaṃ tu atikkame gurugā |
vṛ- yadi prathame dine na pṛcchet, tarhi tasyācāryasya prāyaścittaṃ laghumāsaḥ, dvitīye gurumāsaḥ, tṛtīye bhavaṃti catvāro laghumāsāḥ trayāṇāṃ tu dinānāmatikrame caturthādiṣu divaseṣu prāyaścittaṃ caturgurukāścattvāro gurumāsāḥ, adhunāpavādo bhaṇyate yadi kāryādiprayojanavaśādāstāmekaṃ dve trīṇi vā dināni ṣaṇmāsānapi yāvanna pṛcchati, tathāpi na prāyaścittabhāk tathā cāha -
kajje bhattapariṇṇā gilāṇarāyāyadhammaka havādī, chammāsā ukkosā tesiṃ tu vaikkame gurugā |
vṛ- kārye kulagaṇasaṃghaviṣaye vyāpṛto bhavedācāryaḥ tathā kenāpi sādhunā bhaktaparijñā kṛtā, tasya samīpe loko bhūyānāgacchati, tatrācāryo dharmmakathane vyāpṛtaḥ gilāṇatti glānaprayojane vā vyāpṛtaḥ rāyāedhambhakahīti rājā vādhamrmmārthī pratidivasameti, tatastasya dharmaḥ kathayitavya itidharmmakathikatvena vyāpṛtaḥ, vādī vā kaścana prabalaḥ samutthitaḥ sa nigṛhītavyastata etaiḥ kāraṇairvyāpṛtaḥ san ācāryojadhanyata ekaṃdve trīṇivā dināni utkarṣato yāvat ṣaṇamāsāstāvadāgaṃtukaṃ praṣṭumālocanāṃ vā pradāpayituṃna prapārayet itthamaprapāraṇe ca doṣābhāvasteṣāṃ ṣaṇmāsānāṃ punarvyatikrame kimuktaṃ bhavati eṇmāsebhyaḥ paratopi yadi na pṛcchati nāpi dāpayatyālocanāṃ, tataḥ prāyaścittamācāryasya gurukāścatvāro gurumāsāḥ anye tu bruvate, ṣaṇmāsānāṃ parato prathamadine na pratīcchatyālocanāṃ tadā laghumāsaḥ dvitīyadinepyapratīcchane māsaguru, tṛtīyadine caturlaghu, dinatrayātikrame caturthādiṣu dineṣbapratīcchane ca caturgurukā iti; kāryādiprayojanavaśato vyāpṛta imāṃ yatanāṃ kuryāt |
anneṇa paḍicchāve, tassāsati sayaṃ paḍicchate rattiṃ, uttaravīmaṃsāe khinnoya, nisiṃpi na paḍicche |
vyavahāra - chedasūtram - 1-1 /1
,
vṛ- yadyanyo gītārthastasyācāryasya samīpe'styālocanārhastarhisa saṃdeśanīyo, yathāyamāpṛcchyatāmālocanāṃ vā pratīṣyatāmiti, atha nāstyanyo gītārthastadā tasya gītārthasyāsati bhāvapradhānīyaṃ nirdeśo'bhāve svayameva rātrau pratīcchatyālocanāṃ, atha yathā śrīguptena ṣaḍulūkaḥ ṣaṇmāsān yāvat vādaṃ datvā nirjita evaṃ dīrghakālāvalaṃbini vivāde rātrāvapyuttaravimarśena pratyuttaraciṃtayā khinnaḥ śrāṃto niśāyāmapi na pratīcchatītyālocanāṃ dattāmiti athavā atrāpyapavādastamevāha - dohiṃ tihiṃ vādinehiṃ jai vijjai itto na hoi pacchitaṃ; tena paramaṇunnavaṇa, kulāirarannova dīvaṃti |
vṛ- yadi ṣaṇṇāṃ māsānāṃ parato dvābhyāṃ tribhirvā dinaiḥ parapravādī niyamāt parājeṣyate, kulādikāryaṃ vā samāptimupayāsyatītyevaṃ niścīyate, tatasteṣvapi dineṣvapracchane ālocanāyā apratīcchena vā na prāyaścittaṃ bhavati atha jñāyate teṣvapyekadvitryādiṣu divaseṣuna kulādikāryasamāptirbhaviṣyati, na ca paravādī jeṣyate tadā ṣaṇmāsasamāptoveva rājñaḥ samīpe gatvā jñāpanīyaṃ yathāhaṃ dinamekama'kṣaṇiko bhaviṣyāmi, nānyathā gṛhṇithā iti kulādikāryeṣvapi kulādīnyanujñāpayati tathā cāha tenaparamityādi tenetyavyayaṃ, tata ityarthe tataḥ ṣaṇmāsebhyaḥ paraṃ kāryāparicchittau saṃbhāvyamānā yā anujñāpanā kulāderdinamekaṃ yāvat