Vavahara v21.p104
Vyavahāravṛtti v21.p104
- Language
- Sanskrit
v21.p104
karttavyā, rājñaśca vādiviṣaye kāraṇaṃ dīpayaṃtyacāryāḥ, yathāhaṃ kāraṇavaśena dinamekamakṣaṇiko bhaviṣyāmīti evaṃ cenna kurvati tadā prāyaścittaṃ caturgurukāḥ | tadevamuktaḥ kṣapaṇopasaṃpadvidhiridānīṃ jñānārthaṃ darśanārthaṃ cāritrārthaṃ copasaṃpadyamānaḥ pratīcchito niyamādālocanāṃ dāpayitavyaḥ, sa ca dāpyamānaḥ kathamālocanāṃ dadāti, ucyate |
āloyaṇaṃ tahacevaya, mūluttare navari vigaḍie imaṃ tuḥ | itthaṃ sāraṇa coyaṇa, niveyaṇaṃtevi emeva |
vṛ- yathā saṃbhogikānāṃ vihārālocanāyāṃ mūlaguṇāticāraviṣaye uttaraguṇāticāraviṣaye ca bhaṇitaṃ, tathātrāpi bhaṇitavyaṃ, kimuktaṃ bhavati upasaṃpadyamānopyālocanāṃ dadānaḥ pūrvaṃ mūlaguṇaticārān prāguktakrameṇālocayati, paścāduttaraguṇāniti navaramayaṃ viśeṣaḥ, vikaṭite ālocite ekatra sthitān vibhinnasthitānvā pratyekaṃ vaṃditvā idaṃ bhaṇati,
āloyaṇā me dinnā icchāmi sāraṇavāraṇacoyaṇaṃti tepyevameva | pratibhaṇaṃtoṃ nivedanaṃ kurvati ajjo amhe sārejjā, vārejjā, coijjā iti || gatā upasaṃpadālocanā sāṃpratamaparādhālocanā yayātra prakṛtaṃ
emevaya avarāhe kiṃ na te kayā tahiṃ ciya visohī | ahigaraṇādīsāhati gīyaccho vā tahiṃ natthi |
vṛ- yathā vihārālocanāyāmupasaṃpadālocanāyāṃ ca tridhirbhaṇita evameva tathaiva aparādhālocanāyāmapi draṣṭavyo, yāvat pṛṣṭo vā apṛṣṭo vā brūte ahamaparādhālocakaḥ samāgataḥ tata ācāryaivaiktavyaḥ kiṃ kena kāraṇena te tvayā tatraiva svagaccha eva na kṛtā viśodhiḥ prāyaścittāṃgīkaraṇena, evamukte yadi sādhayati kathayati adhikaraṇādīni adhikaraṇaṃ taissahajātamādiśabdet prāguktavikṛtiyogapratyanīkādikāraṇaparigrahaḥ athavā vakti tatra gītārtho nāsti tatrādhikaraṇādiṣvaviśuddhikāraṇeṣu samāgata evaṃ pratibhaṇanīyaḥ |
nacchi ihaṃ paḍiyaragā, khulakhettaṃ uggamaviya pacchittaṃ saṃkiyamādīvapade jahakkamaṃ te tahavi bhāse |
vṛ- astīti nipāto bahuvacanārthaḥ praticārakā nāma aparādhāpannasya prāyaścitte datte tapaḥ kṛrvato glānāyamānasya vaiyāvṛttyakarāste iha mama pārśvena saṃti, khulakṣetraṃ nāma maṃdabhikṣaṃ yatra vā prabhūtamupagrahakāri ghṛtādi dravyaṃ na labhyate, tādṛśamidaṃ kṣetraṃ tathāvidhadānaṃ śuddhaśrāvakābhāvat vayamapi stokepyaparādhe ugraṃ prāyaścittaṃdadmaḥ tathāgurupāraṃparyasamāgamāt, tathā yāni natthī saṃkiyasaṃghāḍetyādi prāguktagāthopanyastāni śaṃkitādīni padāni saṃbhavena yathākramaṃ tatheti samuccaye vibhāṣeta brūyāt yathā prāyaścittasūtramanusṛttya prāyaścittaṃ dīyate, tadidānīṃ vismṛtaṃ śaṃkitaṃ jātaṃ na cārthaṃ smarāmi, tataḥ kathaṃ prāyaścittaṃ prayacchāmi, athavā prāyaścittaṃ patipanne sati tattapastvayeha karttavyaṃ tatra ceyamasmākaṃ sāmācārī bahirbhūmimātramapi saṃghāṭakaṃ vinā na gaṃtavyaṃ, yadi punaḥ kopi gacchati tatastasmai prāyaścittamatyugraṃdadāmi ityeva yathāsaṃbhavaṃ śaṃkitādīni padāni būyāt natu dadyādālocanāmiti, yastu nirgamanaśuddha āgamanena tu śuddho'śuddho vā pratīcchyate | tasyālocanāyāṃ vidhirvaktavyaḥ tatra yaduktamadhastāt avarāhe divasato pasacchaṃmi iti tadidānīṃ vyākhyānayaṃti