Vavahara v21.p134
Vyavahāravṛtti v21.p134
- Language
- Sanskrit
v21.p134
udaśaka: 1, mūla : 14, bhā. 372/
133 prāguktakrameṇa dvābhyāṃ māsābhyāṃ niṣpanneti saptamāsā dvābhyāṃ guṇyaṃte, jātāścaturdaśamāsāḥ, tato dvausthāpanāmāsaucāropaṇāmāsāvitisamuditāścatvāraḥtecaturdaśasuprakṣipyaṃte, āgataṃviṃśikāsthāpanā viṃśikā cāropaṇā aṣṭādaśabhimasiniṣpanneti, doṇhaṃtu ityādi dvāyorapi āropaṇāyāḥ kṛtsnākṛtsnayorlabdhumīpsitāyāāropaṇāyā yatimāsāyatibhimasirīpsitāropaṇāniṣpannetiyāvattatibhirguṇaya, yadyekena māsena niṣpannā tata ekena guṇāya, atha dvābhyāṃ māsābhyāṃ niṣpannā tarhi dvikenāpyatha tribhistatastribhirityādi, athavā dvayorapyāropaṇayoḥ kṛtsnākṛtsnayorlabdhaṃ, yatimāsāstata īpsitayā āropaṇayā guṇaya, yadiprathamā tata ekena guṇavate, atha dvitīyā tato dvābhyāmatha tṛtīyā tatastribhirityādi, etaccaprāgapibhāvitaṃ, tadevamaśītiśatātsthāpanāropaṇādivaseṣuśodhiteṣuyaccheṣaṃ tadvaktavyatoktā, saṃprati sthāpanāropaṇādivasebhyo yathā māsā āgacchaṃti māsebhyo vā divasāstathā pratipādayati[bhā.373 divasā paṃcahiṃbhaiyādurūvahīṇāutebhavemāsā ||
māsā durūvasahiyā paṃcaguṇā tebhave divasā || vṛ-sthāpanāyā āropaṇāyā vā divasāḥ paṃcabhirbhajyaṃte, paṃcabhisteṣāṃbhāgo hiyate itibhāvaḥ, tato bhāge hate labdhāste dvirūpahīnāḥ kriyate, tato rūpadvayaṃ spheṭyate iti bhāvaḥ, rūpadvika vā spheṭite yadavaśiṣyate, tebhaveyurmāsā, yathā viśiṃkāyāḥ sthāpanāyā divasā viṃśatisteṣāṃpaṃcabhirbhāgo hiyate, labdhāścatvāraste dvirūpahīnāḥ kriyate, sthitau dvau, āgataṃ viṃśikā sthāpanā dvābhyāṃ māsābhyāṃ niṣpannā, tathā pākṣikyā āropaṇāyā dinānipaṃcadaśa teṣāṃ paṃcabhirbhāgaharaṇaṃ labdhāstrayaste dvirūpahīnāḥ kriyate, sthita eka āgataṃ pākṣikī āropaṇā ekana māsena niṣpannā, viṃśikāropaṇā viṃśikā sthāpanā ca dvimāsaniṣpannā bhāvanīyā, tṛtīyāyāḥ paṃcaviṃśatidināyā āropaṇāyāḥ divasāḥ paṃcaviṃśatisteṣāṃ paṃcabhirbhāgahāro, labdhāḥpaṃcatedvirūpahīnāḥ kṛtāḥ sthitāstrayaḥ, āgataṃpaṃcaviṃśatidinā, tṛtīyāropaṇā tribhirmāsainiṣpanā evaṃ sarvatrabhāvanīyaṃ,māsā dūruvasahiyā ityādi, yatimāsāḥ sthāpanāyāmāropaṇāyāṃ vādhikṛtakaraṇavaśāllabdhāstedivasānayanāyadvirūpasahitāḥ kriyate, tatapaṃcaguṇāstatobhaveyuyathoktā divasāḥ, yathā viṃśikāyāḥsthāpanāyā dvaumāsau to dvirūpasahitau kriyete,jātāścatvārastepaṃcabhirguṇyaṃte,
āgataṃviṃśikāyāḥ sthāpanāyāviṃśatirdinānitathāpākṣikyā āropaṇāyāekomāsaḥ,sadvirūpasahitaḥ kriyate, jātāstraya ste paṃcarbhiguṇyate, āgataṃ pākṣikyā āropaṇāyāḥ paṃcadaśa dināni tathā paṃcaviṃśatidināyā āropaṇāyāstrayomāsāstevirūpayutāḥ kriyate,jātāḥ paṃcatepaṃcabhiguṇyaṃte, āgataṃ paṃcaviśatirdināni evaṃ sarvatrabhāvanīyaṃ, tadevaṃ karaṇānyabhidhāyopasaṃhāramāha, [bhā.374] ṭhavaṇārovaṇasahiyā saṃcayamāsā havaṃtievaiyā ||
katto kiṃgahiyaṃ tiya ṭhavaṇāmāse tatosohe || vṛ-pūrvaṃ ṭhavaṇārovaṇadivase māṇāu visohaitu ityādi karaṇavaśāt ye labdhā māsāste'naṃtaroktakaraṇavaśādānītā ye sthāpanāropaṇā māsā statsahitāḥkriyaṃte, tataḥ śiṣmebhyaḥ evaṃ prarūpaya, asyāṃ sthāpanāyāmasthāṃcāropaṇāyāmetāvaṃtaḥsaṃcayamāsāḥ,sarvaprāyaścittasaṃkalanamāsābhavaṃti, tadevaṃyatibhimasiḥ pratisevitairyāsthāpanā āropaṇāca niṣpannā. tadetatapratipāditamadhunā tasyāṃtasyāsthāpanāyāmāropaṇāyāṃsaṃcayamāsānāṃmadhyekuto māsāt kiṃgṛhītamiti pratipādanārthamāha, katto ityādi-śiṣyaḥ