Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p136

Vyavahāravṛtti v21.p136

Language
Sanskrit

v21.p136

. 135
uddeśaka ḥ 1, mūlaṃ: 14, [bhā. 376] ṭyādimāsai niṣpannāropaṇā tataḥ prati sevitamāsebhyaḥsthāpanāmāsā eva śodhyaṃte, nārīpaṇāmāsā iti tataḥ tanmatenadvausthāpanāmāsāvekaśvāropaṇāmāsaititrayaḥsaṃcayamāsebhyaḥ trayodaśabhyaḥśodhyaṃte, jātā daśeti | tatra svamate adhikṛtāropaṇā ekamāsaniṣpanneti ekādaśa bhāgena kriyate, ekabhāgakataṃca tattathārūpameva bhavatīti jātāḥ samuditā eva te ekādaśa, tataḥ tipaṃca guṇitamiti vacanāt paṃcadaśabhirguṇyaṃte, jātapaṃcaṣaṣṭaṃśataṃ | | tatrasthāpanā divasāḥ viṃśatiprakṣiptā jātapaṃcāśītaṃśataṃtataḥ paṃca rātridivānyatra jhoṣīkṛtānīti tānyapasāryaṃte, jātamaśītaṃ śataṃ, matāṃtareṇa tu te daśamāsā eka bhāgīkṛtāḥpaṃcadaśabhirguṇyate,jātapaṃcāśaṃśataṃ | | tataḥsthāpanā divasāviṃśatirāropaṇādivasāḥ paṃcadaśa prakṣipyaṃte, jātapaṃcāśītaṃśataṃ || paṃca dināni jhoṣa ititāni tato'panīyaṃte, jātamaśītaṃdivasaśatamāgataṃ, dvābhyāṃsthāpanīkṛtābhyāṃmāsābhyāṃdaśadaśa dinānigṛhītāni,śeṣebhyastvekādaśamāsebhyapaṃcadaśa paṃcadaśa dināni yāvatpaṃca dinānijhoṣīkṛtvānitathā viṃśikāyasthāpanāyāṃ viṃśikāyāṃcāropaṇāyāmaṣṭādaśasaṃcayamāsāstebhyo dvausthāpanāmāsāvapanītī,jātāḥṣoḍaśa, tato'trāropaṇādvābhyāṃ māsābhyāṃ niṣpannetikṛtvā teṣoḍaśadvābhyāṃbhāgābhyāṃ kriyate, ekatopyaṣṭāvuparitopyaṣṭāvadhaḥ tatroparitanamādyabhāgaṃ tipaṃcaguṇamitivacanātpaṃcadaśabhirguṇayet, jātaṃ viśaṃśataṃ ||adhastanāstvaṣṭausesaṃca paṃcaguṇiyamiti vacanataḥ paṃcabhirguṇyaṃte, jātaṃcatvāriṃśat || ubhayamilitejātaṃpaṣṭaṃśataṃ ||
atra sthāpanāmāsābhyāṃ daśa daśa rātridivāni gṛhītāni, aṣṭābhyo māsebhyaḥ paṃcadaśa paṃcadaśānyebhyastvaṣṭābhyaḥ paṃca paṃceti tathā viṃśikāyāṃ sthāpanāyāṃ paṃcaviṃśikāyāṃ cāropaṇāyāṃ trayoviṃśatiḥ saṃcayamāsāstebhyo dvau sthāpanāmāsau śodhitau jātāḥ paścādekaviṃśatiratrāropaṇā tribhirmāsainiṣpanne ti kṛtvā te ekaviṃśatiḥ saṃcayamāsāstribhāgāḥ kriyate, jātāstrayaḥ saptakāḥ puṃjāḥ tataḥ prathamesaptatipaṃcaguṇamitivacanātpaṃcadaśabhirguṇyaṃte, jātapaṃcottaraśataṃtatrapakṣo jhoṣaitipaṃcadaśa śodhyaṃte,jātā navatiḥśeṣaucadvau bhāgau saptakośeṣaṃ capaṃcaguṇamiti vacanāta, pratyekaṃpaṃcabhirguṇyaṃte, jātāubhayatra pratyekaṃpaṃcatriṃśat ubhayamīlane jātāḥ saptatiḥsā pūrvarāśau prakṣiptā jātaṃṣaṣṭyadhikaṃśataṃ atra viṃśatiḥ sthāpanādināḥ prakṣiptā jātamaśītaṃśatamāgatamatra dvābhyāṃ sthāpapanīkṛtābhyāṃ māsābhyāṃ daśa daśa vāsarā gṛhītāḥ saptabhyo māsebhyaḥ paṃcadaśa caturdaśabhyo māsebhyaḥ paṃca paṃca paṃcadaśa vāsarāśca jhopīkṛtā iti evaṃ sarvatra bhāvanīyaṃ, tadevaṃ yā sthāpanā āropaṇā ca yatibhirmāsaiḥ pratisevitai niṣpannā yasyāṃcasthāpanāyāmāropaṇāyāṃ ca saṃcayamāsānāṃmadhye yatomāsātyatgṛhītaṃ tadetatsarvaṃ pratipādita madhunā yatsthāpanāyā āropaṇāyāśca māsānayanāya karaṇamuktaṃ, divasā paṃcahiṃ bhaiyā ityādi tat prathamasthāne evaṃ sarvātmanā vyāpi na dvitīyādiṣu sthāne teṣu hi kvacittadapyasti, kvacidanyathāpi tatastatrobhayaṃ vivakṣuḥ prathamatastāvadevakaraṇamāha - [bhā.377] divasā paṃcahiṃbhaiyā, durūpahīnāya tebhavemāsā ||
___ māsā durūvasahiyā paṃcaguṇā tebhave divasā || vṛ. asyā vyākhyāpūrvavat | [bhā.378] jattha yadurūvahīnaṃna hojjabhāgaṃca paṃcahina dijjā|
tehiṃ ṭhavaṇarūvaṇā māso egouteceva || vṛ-yatrapunaḥsthāpanāsuāropaṇāsucapaṃcadinādikāsupaṃcabhirbhāgahṛteyallabdhaṃtadvirūpahīnaṃ bhaveta,