Vavahara v21.p137

v21.p137

vyavahāra - chedasūtram-1-1/14 paṃcadinādikāsu navadina paryaṃtāsu dvāyoreva rūpayorasaṃbhavāt, daśādikāsu caturdaśadina paryaṃtāsu dvihīnarūpatāyāṃ śūnyatāpatteḥ, yadivā yatsu sthāpanāsvāropaṇāsu caikadinādiṣu caturdinaparyaṃtāsu paṃcabhirbhāgamuparitanī rāśi dadyātstīkatvāt, tatratāsu sthāpanāsvāropaṇāsucaiko māsodraṣṭavyaḥ || dināu te cevatti-dinānyapi tānyeva yānyupāttāni na punarmāsasaṃkhyāṃ dvirūpasahitāṃ kṛtvā paṃcabhiśca guṇayitvā dinānyānetavyānīti bhāvaḥ, atha kiyaṃto divasāḥ sthāpanāyāmāropaṇāyāṃ ca prāguktakaraṇamaṃtaraṇaiva mevaikasmānmāsāta pratipattavyāḥ ? tatra āha - [bhā.379] ekādīyā divasā nāyavvā jāva hoticaudasao |
ekāto māsāto niṣphannā parato dugahīnā || vṛekasmānmāsāta niṣpannā divasā ekādayo jñātavyā, yāvatta caturdaśa bhavaṃti, kimuktaṃ bhavati, ekadinādikāścaturdaśadinaparyaṃtāḥ sthāpanā āropaṇāśca divasā paṃcahiṃ bhaiyā, ityādi karaṇaprayogamaṃtareṇaivameva ekasmānmāsātpratipattavyā iti, parato dugahīṇatti, parataḥ paṃcadaśadinādikāsu sthāpanāsvāropaṇāsucadugahīṇatti padaikadeśepadasamudāyopacārāt divasā, paṃcahiṃbhaiyā,durūvahīnā iti karaṇatomāsāḥ pratyetavyāḥ, tatraiva prakārāṃtaramāha - [bhā.380] jaivā rūvahīne kayaṃmi hojjājahiṃtuāgāsaṃ ||
tatthaviegomāso, divasotecevadoṇhaṃpi || vṛ-yadivetiprakārāṃtareṇatacca prakārāṃtaramidaṃpūrvadaśadinādikāsucaturdaśadinaparyatāsudvirūpahīnatayā evāsaṃbhavata eko māsa uktto, yadivā bhavatu tatra dvirūpahīnatā tathāpyetat karaṇavaśāttatraiko māsaḥ pratipattavya iti, tadeva karaṇamāha || durūvahīne ityādi yatra yāsudaśadinādikāsu caturdaśadinaparyaṃtāsu paṃcabhirbhāgahateyallabdhaṃ,tasmin dvirūpahīne kṛtesatibhavedākāśaṃśūnyaṃ,tatrāpyekomāsodraṣṭavyaḥ, divasā apidvayānāṃsthāpanā'ropaṇānāṃtaevajñeyā, yeupāttānatuprāguktakaraṇavaśatomāsasaṃkhyātaānetavyā itibhāvaḥ | athayatrotkṛṣṭā sthāpanāropaṇāvā tatrasthāpanāropaṇābhyāmevaṣaṇāṃmāsānāṃ paripūrṇabhavanāt ṭhavaṇārovaṇadivase māṇāu visohaittu jaṃ sesamityādi karaṇaṃ na pravarttate, tadapravṛttau ca kathaṃ saṃcayamāsasaṃkalanaṃ kartavyatata āha - [bhā.381] ukkosā ruvaṇāṇaṃmāsāje hotikaraṇaniddivā ||
teṭhavaṇāmāsajuyāsaṃcayamāsāusavvāsiṃ || vṛ- sarvāsāmutkṛṣṭānāmāropaṇānāṃ ye māsā bhavaṃti, karaṇanirdiṣṭāḥ divasā paṃcahiṃ bhaiyā ityādinā āropaṇākaraṇena nirdiṣṭāste sthāpanāmāsayutāḥ sthāpanāyāṃ ye karaṇavaśato labdhā māsāḥ saṃyuktāḥ saṃcayamāsā draṣṭavyāḥ, yathā viṃśikāyāṃ sthāpanāyāṃ ṣaṣṭadinaśatāyāmāropaṇāyāṃ dvātriśanmāsāḥ tathāhi sthāpanāyāṃ dvau māsau labdhau, tau ca prāgeva bhāvito, āropaṇāyāḥ paṃcabhirbhāgo hiyate, labdhā dvātriṃśat sā dvirūpahīnā kriyate jātā triśaṃt sthāpanāmāsau tatra prakṣiptāvāgataṃ dvātriṃśat pratisevitā māsāḥ, athātrakutomāsākiṃgṛhītaṃ? ucyate, dvau dvātriṃśataḥsaṃcayamāsebhyaḥsthāpanāmāsauśādhyete, sthitāḥ paścātriṃśanmāsāḥ tataiyamāropaṇā triśatāmāsainiṣpannā triṃśattamāceti triṃśadbhāgāḥ kriyate, āgata ekaikasmin bhāgeekaiko māsaḥ,tatraprathamobhāgaḥpaṃcadaśabhirguṇyate, jātā paṃcadaśa,śeṣā ekonatriṃśata paṃcabhirguṇyate, jātaṃ paṃcacatvāriṃśatśataṃ ubhayamīlane ṣaṣṭaṃ śataṃ | tatra sthāpanādivasā viṃśatiḥ prakṣiptā