Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p151

Vyavahāravṛtti v21.p151

Language
Sanskrit

v21.p151

vyavahāra -chadasūtram-1-1/14 aṣṭāviṃśatiḥ | tata evamālocakāya kathayati, yathā dvau sthāpanāmāso'ṣṭāviṃśatirāropaṇāmāsā ete militāstriṃśata aṣṭāviṃśatiranyemāsā āropaṇāyābhāge hatelabdhā evaṃ sarvatrasaṃcayamāsāgralocakāya viviktaṃ bhaṇanīyamiti, yena punarāropaṇābhāgahāreṇa bhāge hriyamāṇe jhoṣaviraheṇa samaṃ śudhyati, tatkṛtsnamāropaṇaṃdraṣṭavyaṃ, yena yāvatpramāṇena tudivasamīlanaciṃtāyāṃṣaṇmāsaparimāṇamadhikaṃbhavati,tacca tāvatpramāṇaṃ punardoṣāgraṃ jhopaparimāṇamavasātavyaṃ, yathā viṃśikāyāṃ sthāpanāyāṃ pākṣikyāmāropaṇāyāṃ paṃcetietena jhoṣaparimāṇalakṣaṇamuktaṃ draṣṭavyaṃ - - [bhā.425] jatthaudurūvahīṇā, nahotitatthao havaṃtisābhāvī |
ekkāī jācoisa, ekkā to sesa dugahīnā || vṛ- ihasarvāsāṃ sthāpanānāmāropaṇānāṃca divasabhyo māsānāmutpādanāya paṃcabhirbhāgohartavyaḥ, tatra bhāgehṛteyallabdhaṃtanniyamādvirūpahīnaṃkartavyaṃ,yatrapunarāropaṇāśuddhahīnālabdhāmāsānabhavaṃti, ekādiṣu caturdinaparyutāsupaṃcabhirbhāgahārasyaevāsaṃbhavātpaṃcadinādiṣunavadinaparyaṃtāsupaṃcabhirbhāgehṛtelabdhasya dvayorūpayorabhāvāt daśadinādiśu caturdaśadinaparyaṃtāsu śuddhirūpāpasaraṇe śūnyasya bhāvāt tā ekādaya ekadinādayo yāvaccaturdaśadinaparyaṃtāḥsthāpanāropaṇāścasvābhāvikāekasmātmāsātdraṣṭavyāḥ kimuktaṃ bhavati, svabhāvenaiva na tumāsotpādananimittakaraṇaprayogata ekasmānmāsānnirvṛtāḥ pratipattavyā iti || sesadugahīnatti śeṣāḥ punaḥ paṃcadaśadinādayaḥ sthāpanā āropaṇāśca dvikahīnā jñeyāḥ paṃcabhirbhāge hṛte labdhadvirūpahīna svabhāvāt upacārato dvikahīnā uktāḥ || [bhā.426] uvariṃsupaṃcabhaie jaisesātattha kei divasāu|
tesavve egāto, māsāto hotināyavvā || vṛ-paṃcadaśadināyāḥ sthāpanāyā āropaṇāyāśca upariṣoḍaśadinādiṣusthāpanāropaṇāsupaṃcabhirbhāge hṛte uparabhigalabdhebhyaḥśeṣāyeekadvikādayodṛśyatetesarvelabdhānāṃpūraṇabhūtatvādekasmātmāsādbhavaṃti jñātavyāḥ, kimuktaṃ bhavati, teṣu śepībhūteṣvapi sa evaiko māso gṛhyate, yaḥ paṃcadaśadināyāṃ labdha ityevamekaviṃśatidinādiṣvapi bhāvanīyaṃ, saṃprati hīnāhīne grahaṇe lakṣaṇaṃ pratipipādayipurvathā sthāpanāropaṇāmāsebhyaḥ śeṣasaṃcayamāsebhyaśca divasagrahaṇaṃ kriyate, tathā pratipādayati | [bhā.427] hoisame samagahaṇaṃtahavi va paḍisevaṇāunāūṇaṃ |
hīnaṃvā ahiyaṃ vā savvatthasamaṃvā geṇhejjā || vṛ-sthāpanāropaṇādivasānāṃ divasaparimāṇe same tulye tāsusthāpanāropaṇāsumāsebhyo divasagrahaṇaṃ samaṃ bhavati, yāvaṃtaḥ sthāpanāmāsebhyaḥ pratyekaṃ divasā gṛhītāstāvaṃta āropaṇāmāsebhyopīti bhāvaḥ, śeṣamāsebhyo divasagrahaṇaṃsamaṃ viṣamaṃvā yathā saptadināyāṃ sthāpanāyāsaptadināyāṃ cāropaṇāyāṃ tathāhyatra pūrvakaraṇaprayogataḥ ṣaḍviṃśatisaṃcayamāsā labdhāḥ, tatra sthāpanāropaṇāmāsābhyāṃ sapta sapta dināni gṛhītāni, ye cāropaṇayā bhāge hṛte labdhāścarviṃśatimāsāsteṣvekasmāta paṃca dināni gṛhītāni, dvayordinayopiṃ patitvāt śeṣebhyastu trayoviṃśatimāsebhyaḥ sapta sapta.dinānīti evamanyāsvapi sthāpanāropaṇāsutulyedavisaparimāṇesthāpanāropaṇāmāsebhyastulyadivasagrahaṇaṃ,śepamāsebhyastulyaṃ viṣamaṃ vā bhāvanīyaṃ, kāsucit punaḥ sthāpanāropaṇāsu yadyapi divasaparimāṇaṃ samaṃ bhavati, tathāpi pratisevanāṃ jñātvā kasyāpi māsasya kīdṛśī pratisevanā utkaṭarāgādyadhyavasāyā iti jñātvā tadanurodhataḥ