Vavahara v21.p154

v21.p154

uddeśaka :

kasiṇā kasiṇā eyā siddhāto bhave pakappanāmaṃmi |
cauro atikkamādi siddhā tattheva ajjhayaṇe ||
vṛ- kṛtsnā akṛtsnāścāropaṇā ete anaṃtaroditasāmānyalakṣaṇāḥ prakalpanāmni niśīthe adhyayane siddhāḥ pratītāḥ etena diṭhṭhā nisīhanāme iti vyākhyātamadhunā tattheva tahā atīyārā iti vyākhyānayati, caurī ityādi atīcārā ye catvāro'tikramādayastepi prāyaścittabhedāstatraiva prakalpanāmnyadhyayane siddhāḥ, saṃprati tānevātikramādīn darśayati |

153
atikkame vaikkame ceva atiyāre tahā anāyāre | gurutoya atīvāro guruyatarago anāyāro ||
vṛ- atikramaṇaṃ pratiśravaṇatī maryādāyā ullaṃghanamatikramaḥ viśeṣeṇa padabhedanato'tikramaṇo vyatikramaḥ, tathā aticaraṇaṃ grahaṇato vratasyātikramaṇamatīcāraḥ, ācārasya sādhvācārasyābhāvaḥ paribhogatī dhvaṃso'nācāraḥ, aita cātikramādaya ādhākarmādhikṛtyaivaṃ vyākhyātāḥ, ādhākarmaṇā nimaṃtritaḥ san yaḥ pratiśṛṇoti, so'tikrame varttate, tadgrahaṇanimittaṃ padabhedaṃ kurvan vyatikrame gṛhṇāto atīcāre, bhuṃjānī anācāre, evamanyadapi parihārasthānamadhikṛtyātikramādayoyojanīyāḥ, etepuca prāyaścittamidam, atikrame māsaguru vyatikrame pi māsaguru kālalaghu aticāre māsaguru dvābhyāṃ viśeṣitaṃ, tadyathā tapoguru kālaguru ca anācāre māsaguru vyatikrame pi māsaguru kālalaghu aticāre māsaguru dvābhyāṃ viśeṣitaṃ, tadyathā tapoguru kālaguru ca anācāre caturguru, yasmāt guruko atīcāraśca śabdo'nuktasamuccāyāthaḥ, sa caitat samuccinoti, atikramāt vyatikramo gurukastasmādapi guruko'tīcāra iti, tatopyatīcārāt gurutarako'nācāraḥ, tata itthaṃ prāyaścittaviśeṣaḥ |

tatthabhave na u sutte atikkamādīu vanniyā keī | coyagatte sutte atikkamādīu jīejā ||
vṛ- tatra evamukte bhaven matiścodakasya yathā natu naiva sūtre niśīthādhyayanalakṣaṇe kecidatikramādaya upavarṇitāḥ saṃti, tataḥ kathaṃ catvāro atikramādayastatraivādhyayane siddhā iti sūrirāha | | codakasarvopyeṣa prāyaścittagaṇo atikramādiṣu bhavati, tataḥ sākṣādanuktā api sūtre tānatikramādīn yojayet; arthataḥ sūcitatvāt kathamarthataḥ sūcitā ityāha

-
savvevi ya pacchittā, je sutte te paḍucca'nāyāraṃ |
therāṇa bhave kappe jinakappe causu vipaesu ||
vṛ yāni kānicit sūtre'bhihitāni prāyaścittāni sarvāṇyapi sthavirāṇāṃ kalpe sthavirakalpikānāmanācāraṃ pratītya bhavaṃti, yataḥ sthavirakalpikānāṃ triṣvatikramādiṣu padeṣu prāyaścittaṃ bhavati, tathāhi pratiśrutepi yadisvataḥ parato vā pratibāṃdhataḥ padamedaṃ na kurute, kṛtepi vā padabhede na gṛhṇāti, gṛhītepi yadi na bhuktaṃ kiṃtu pariṭhāpayati tadā sa mithyāduṣkṛtamātrapradānenāpi śudhyati, iti na sūtrābhihitaprāyaścittaviṣayaḥ, bhuṃjānasattvanācārevarttate, ititasya sūtroktaṃprāyaścittaviṣayatā, jinakalpe jinakalpikānāṃ punaḥ caturṣvapyatikramādiṣu padeṣu prāyaścittaṃ bhavati, kiṃtvidaṃ prāvaste na kurvati, tadevaṃ sarvamapi sūtrābhihitaṃ prāyaścittaṃ yato'nācāramadhikṛtya pravṛttamanācāraścātikramādyavinābhāvī, tato'rthataḥ sūcitatvāt pratisūtramatikramādayo yojanīyāḥ iti sthitaṃ, nanu yadyetat sarvaṃ niśīthasiddhāṃte,