Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p160

Vyavahāravṛtti v21.p160

Language
Sanskrit

v21.p160

uddeśakaḥ 1, mūlaṃ: 14, [bhā. 449]
159 prāyaścittānyālocayati tāvaṃti dīyaṃte iti, tṛtīyepi bhaṃge bahupratisevitamota'śaṭhasya sata ekaniṣadyayālocanā na samāpitmupagatā, tato yasmin dinesamāptimupayāti, tasmin dine prathamabhaṃgaka ivaikaṃ gurutarakaṃ prāyaścittaṃ dātavyaṃ, atha śaṭhatayā anyasmin anyasminnahanyālocayati, tarhi yāvaṃtyaparādhapadāni ālocayati, tāvaṃti prāyaścittāni dātavyāni, caramabhaṃgepi yadyaśaṭhabhāvato vismṛtatayā bahupratisevanāto vā anekeṣu divaseṣvālocanā samāptigacchati, tatastatrāpiprathamabhaṃgaka ivaikaṃgurutarakamavaghāṭanaṃprāyaścittaṃ deyamatha māyāvitayātato yāvaṃtyaparādhapadāni tāvaṃtiprāyaścittāni dātavyānīti, iha āgārī dṛṣṭāṃtaḥ pūrvamupakṣiptabhidānīṃ kathayati - [bhā.450] gāvī pīyāvāsī, yahāriyābhāvaṇaṃcatebhinnaṃ |
ajjeva mamaṃsuhayaṃ kārau paḍaovitenaṭṭhī || [bhā.451] egāvarāhadaṃḍe anneya kaheyagārihammaṃtī |
evaṃnegapaesuvidaṃḍo loguttaro egī || vṛ- agārī gṛhasthā sthakārasya bhāryā, ekāparādhadaṃḍe śūnye gṛhe cāpraviṣṭaityekasyāparādhasya daṃḍe piṭṭanalakṣaṇe bhākriyamāṇe hanyamānā'ciṃtayat bahavo'parādhā mayā kṛtāstato mā pratidivasameva māṃ hanyāt, kiṃadyaiva māṃsuhatāṃ karotu, evaṃ ciṃtayitvā anyānapyaparādhān kathayati, yathāgaurvatsena pītā, kimuktaṃbhavati,gāṃvatsodhāvitavān, tathāvāsī cahāritākvāpimuktā kasmaisamarpitā vāna jānāmi, tathābhājanamapi kāṃsyabhājanamapite tava saṃbaṃdhī yatrabhavān bhukte hastāt patitaṃ satbhagnaṃ tathā paṭopi te tavasambandhī naṣṭo na dṛśyate kenāpi hṛta iti bhāvaḥ evaṃ lokotarepi eka niṣadyāyāme kālocānāyāmityādi, caturbhaṅgyāmamāyāvino anekeṣvaparādhapadeṣu daṇḍa eko guratarako dīyate, athavā atraivālocanaviṣaye'yamanyo dṛṣṭāntaḥ [bhā.452] negāsucoriyāsumāraṇadaṃḍonasesavādaṃḍā |
evamanegapaesuvieko daṃḍo na uviruddho || vṛ. ego coro tena ca bāhuyāo coriyāo kayāotaṃ jahā, kassaibhāṇaṃ hariyaṃ, kassai paḍao, kassai hiraṇaṃ kassaippaṃ, anayā tena rāule khattaṃ khaṇiyaṃ rayaṇā hiyā diṭṭo, ārakkhagehiṃ gahito rano uvaḍhavito, tassamayaṃ ca ane bahavo uvaṭhiyā bhaṇaṃti, amhavi eeṇa haḍaṃ, tato rannā rayaṇaha ritti kāuṃ tassa māraṇadaṃḍo ekko āṇatto, sesa coriyā daṃḍā tattheva paviṭṭhā tathā cāha, anekāsu corikāsu ratnacorikānimittaṃ tasyaiko māraṇadaṃḍaḥ prayukto, na śeṣa corikā daṃḍā steṣāṃ tatraiva praviṣṭatvāt, evaṃ lokottarepyanekapadeṣu gurukaikapadanimitta ekodaṃḍo'viruddhaḥ śeṣadaṃḍānā tatraiva praveśat, tadevamālocanāṃ pratyekatvaṃ doṣāṇāmupapāditaṃ,sāmprataṃdurbalaṃpratītabhāvyate,tatrabhaṃḍī dṛṣṭāṃtastatrāpibhaṅgacatuṣṭayaṃ, tadyathā bhaṃḍī balikābalīva balikā ? bhaṃḍī balikā balivardhā durbalāḥ,2bhaṃḍī durbalā balīva durbalikāḥ 3 durbalābalīvaddhāśca durbalikāḥ 4 tatra prathamabhaṃge bāhyaṃ paripūrṇamāropyate, dvitīyabhaṃge yāvat balīvardhā ākraṣṭuṃ śaknuvaṃtitāvadāropyate tṛtīyabhaṃge yāvatā āropitena bhaṃḍā na bhajyate tāvadārohayatecaramabhaṃge yāvanmātreṇa nabhaṃḍībhaṃgamupayāti, yāvaccabalīvardhā ākraṣṭumalaṃ tāvadārahayateeṣa dṛṣṭāṃto'yamupanayaḥ - [bhā.453] saṃghayaṇaṃjaha sagaḍaṃdhittīudhojehi hotiuvanīyā |
biya tiya carimebhaṃge,taṃdijjaijaṃtaraivoḍhuṃ || .