Vavahara v21.p161
Vyavahāravṛtti v21.p161
- Language
- Sanskrit
v21.p161
vṛ- yathā śakaṭaṃ tathā saṃhananaṃ śakaṭasthānīyaṃ saṃhananamityarthaḥ, dhṛtayo dhuryaidhaureyairbhavaṃtyupanītā upanayaṃ nītāḥ dhaureya tulyādhṛtayaitibhāvaḥ atrāpi bhaṃgacatuṣṭayaṃ, tatra prathame bhaṃge yāvadāpannaṃ tatsarvaṃ dīyate, dvitīye dhṛtyanurūpaṃ, tṛtīye saṃhananānurūpaṃ, caturthe dhṛtisaṃhananānurūpaṃ tathā cāha, biyatiyetyādi, dvitīyatṛtīye carame bhaṃge tat prāyaścittaṃ dhṛtyādyanurūpaṃ dīyate, yat śaknoti voḍhumiti, sāṃpratamācāryamadhikṛtya doṣāṇāmekatvaṃ yathopapadyate tathā bhāvyate, tatra svāmitvaprāptastena dṛṣṭāṃtastamevāha || -
nivamaraṇamūladevo āsehi vāse ya paṭṭi nau daṃḍo | saṃkappiyagurudaṃḍo muccai jaṃ vā tarai voḍhuṃ | |
vṛ- ettha nagare rāyā aputtī mato, tatthavi rajaciṃtagerhitattha devayārāhaṇanimittaṃ āsoya hivāsīo, hatthīya, ito ya mūladevo coriyaṃ karato ārakhagehiṃ gahito, tehiṃ rajjaciṃtagehiṃ bajjho ānaṃto nagaraṃ hiṃḍāvijai, ito ya so āso hatthī ya mukko tehiṃ aṭṭārasapayaiparivārehiṃ diṭṭo mūladevo āsena hisiyaṃ, paṭṭī aḍḍiīyā, hatthiṇā gulugulāiyaṃ gaṃdhodakaṃ kare ghettuṃ ahisitto khaṃdhe ya aḍito, sāmudrikalakṣaṇapāṭhakairādiṣṭa eṣa rājā iti, tasya corikāparādhāḥ sarvemuktāḥ, rājye sthāpitastakhathācāha nṛpamaraṇamabhūt tato'śvodhivāsito'śvādhivāsaḥ kṛtaḥ, tenāśvena mūladevasya pṛṣṭaṃ dattaṃ, tato mūladevo rājā babhūva, na punastasya caurikādaṃḍaḥ kṛtaḥ epa dṛṣṭāṃto'yamupanayaḥ ekasya sādhorbahuśrutasya aparādhe prāyaścittaṃ ish guruḥ saṃkalpita ācāryaśca kālagatāḥ sa cācāryapadayogya ityācāryaḥ sthāpitaḥ gaccheca sūtrārthaḥ tadubhayādibhiḥ saṃgrahaḥ karttavyaḥ, tat yat śaknoti voḍhuṃ taddīyate, atha na śaknoti, tarhina kiṃciddīyate, tathā cāha saṃkappetyādi saṃkalpitagurudaṃḍa ācāryapade sthāpitaḥ san evameva ucyate, yadvā śaknoti voḍhuṃ taddīyate iti, evamācāryamadhikṛtya doṣā ekatvamāpannāḥ atrāha codakaḥ sādhūktamidaṃ dopaikatvakāraṇaṃ, kimanayā etāvatpramāṇayā sthāpanāropaṇābhyāmākṛṣṭivikṛṣṭayā itaḥ paṃca divasā gṛhītā, ito daśetyādirūpayā guruṇā hyāgamamanusṛtya yatprāyaścittamābhavati, tatsthāpanāropaṇābhyāmaṃtareṇaiva dīyatāmidaṃ te prāyaścittamiti, atra sūrirāha
coyagapurisā duvihā, gīyāgīyapariṇāmi iyaṃreya | dohavi paccayakaraṇaṃ savve saphalā kayā māsā ||
vṛ- codakapuruṣādvividhāstadyathā, gīyāgīyatti gītārthā agītārthāśca, agītārthā dvividhāḥ pariṇāminaḥ, itare ca, itare nāma apariṇāmā atipariṇāmāśca tatra gītārthānāmapi ca pariṇāmikānāṃ parihārasthānamāpannānāṃ yat dātavyaṃ, tat sthāpanāropaṇābhyāmākṛṣṭivikṛṣṭayā vinā dīyate, atra dṛṣṭāṃto vaṇik || ego vāṇiyao tassa vīsaṃ bhaṃḍīto ekajātīyabhaṃḍabhariyāo savvā to samabharāto tassa gacchatī sukaṭhāṇesuṃ kiyato uvaṭhito bhāi, sukaṃ dehi, vaṇio bhaṇai, kiṃ dāyavvaṃ, suṃkio bhāi, vīsatimo bhāgo, taheva vaṇieṇa suṃkieṇa ya paricchitā mā oyāraṇapavvārohesu vikkhevo havautti ekā bhaṃḍī suṃke dinnā, evaṃ savvesiṃ gīyatthāṇamagīyatthāṇa pāriṇāmagāṇaṃ viṇā ākaḍhivigaḍhie pāyacchittaṃ dijai, je una agīyatthā apariṇāmagā atipariṇāmagā ya te jai chaṇhaṃ māsāṇaṃ pareṇa āvaṇā, tesiṃ donha paccayakaraṇaṭṭā savvemāsā ṭhavaṇārovaṇavihāṇeṇa saphalīkāuṃ dijjuṃti, tathā cāha doṇhavītyādidvayānāmapi apariṇāmakānāmatipariṇāmikānāṃ ca pratyayakāraṇaṃ syāt, iti hetīḥ sarve māsāḥ sthāpanāropaṇābhyāṃ saphalāḥ kṛtā atra dṛṣṭāṃtī murkhamarukena, mukkhamarugassa bīsaṃ bhaṃḍīto egajātīyabhaṃḍabhāriyātī savvātī